Magnifying glass sits near a laptop on a table.

Estonya’da Kripto Piyasası Denetimi Mali Denetim Otoritesine Devrediliyor

Yeni bir piyasa kanunu, sanal para işletmelerinin denetimini başka bir düzenleyiciye devrediyor: bekleyen başvurular, önemli tarihler ve lisans sahiplerinin şimdi yapması gerekenler.

Estonya Mali Denetim Otoritesi (Finantsinspektsioon, FSA), kripto sektörünün ve özellikle kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (CASP) denetimini Finansal İstihbarat Biriminden (FIU) devralıyor. Devir, 1 Temmuz 2024’ten beri yürürlükte olan, Kripto Varlık Piyasası Kanununa (Krüptovaraturu seadus) dayanır. Bu ulusal kanun, AB Kripto Varlık Piyasaları Tüzüğü’nü (MiCA) Estonya’da uygulamaya koyar ve sektörün mali denetimini güçlendirmeyi amaçlar. Bundan böyle Estonya’da kripto lisansı almak, doğrudan Mali Denetim Otoritesine başvurmak anlamına gelir.

Eesti Firma, kripto şirketlerine muhasebe hizmetleri ve danışmanlık sunar; buna CASP lisans başvurusunun hazırlanmasına yardım ve yeni gerekliliklere uyum da dahildir.

Neler Değişiyor: FIU’dan Mali Denetim Otoritesine

Finansal İstihbarat Birimi, sanal para hizmetleri sunulmasına yönelik lisans vermeyi bırakır. Bunun yerine Mali Denetim Otoritesi, MiCA kapsamında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yetki vermeye başlar. Yetki devri, yeni gereklilikleri ve CASP yetkilendirme prosedürünü düzenleyen Kripto Varlık Piyasası Kanunu uyarınca gerçekleştirilir. Geçiş hükümlerine göre, kripto varlık hizmeti sunmak isteyen herkes 30 Aralık 2024’ten itibaren Kanuna tabidir; mevcut sanal para hizmet sağlayıcılarına ise faaliyetlerini Kanuna uygun hâle getirmeleri için geçiş döneminin sonuna kadar süre tanınır.

Uygulamada VASP’tan CASP’a geçiş; farklı bir düzenleyici, farklı bir hukuki dayanak ve farklı türde bir izin demektir. FIU lisansı yalnızca Estonya’da geçerli, AML temelli ulusal bir izindir; FSA yetkilendirmesi ise AB genelinde tanınan bir MiCA lisansıdır. Mevcut bir lisans CASP yetkilendirmesine otomatik olarak dönüştürülmez: faaliyetine devam etmek isteyen her sağlayıcı FSA’ya başvurmalıdır.

Estonya’da Kripto Lisansları için Geçiş Dönemi: Önemli Tarihler

Hizmet sağlayıcılar, Finansal İstihbarat Birimi tarafından verilen lisansların sona ereceği 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren tamamen Mali Denetim Otoritesinin denetimine tabi olacaktır. Bu tarihe kadar mevcut lisans sahiplerinin denetimi FIU tarafından sürdürülür.

Tarih Ne oluyor
1 Temmuz 2024 Kripto Varlık Piyasası Kanunu yürürlüğe girer ve Mali Denetim Otoritesini Estonya’daki kripto varlık hizmet sağlayıcıları için yetkili makam olarak belirler.
30 Aralık 2024 Kripto varlık hizmet sağlayıcıları için MiCA kuralları uygulanmaya başlar. FIU yeni lisans vermeyi durdurur; kripto lisansı başvuruları Mali Denetim Otoritesine yapılır.
30 Aralık 2024 – 1 Temmuz 2026 Geçiş dönemi. Mevcut lisanslar geçerliliğini korur, sahipleri FIU denetiminde kalır ve mevcut lisanslara ilişkin değişiklik başvuruları kabul edilmeye devam edilir.
1 Temmuz 2026 FIU lisanslarının süresi sona erer. Estonya’da kripto varlık hizmetlerini yalnızca Mali Denetim Otoritesi tarafından yetkilendirilen şirketler sunmaya devam edebilir.

Bu nedenle, geçerli lisansı bulunan sanal varlık hizmet sağlayıcıları (VASP), hangisi daha önce gerçekleşirse, 1 Temmuz 2026’ya veya Finantsinspektsioon’dan CASP yetkilendirmesi alana kadar faaliyetlerini sürdürebilir. Estonya’da yeni kripto lisansı başvuruları artık FSA’ya yapılmaktadır.

Finansal İstihbarat Birimindeki Bekleyen Lisans Başvuruları

30 Aralık 2024 tarihinden önce Finansal İstihbarat Birimine sunulan ve o tarihe kadar sonuçlandırılmayan başvurular incelenmeden bırakılacak, belgeler başvuru sahiplerine iade edilecektir. Ancak FIU, mevcut lisanslara ilişkin değişiklik başvurularını 1 Temmuz 2026’ya kadar kabul etmeye devam edecektir.

5 Aralık 2024 itibarıyla, Estonya’da sanal varlık hizmeti sunulmasına ilişkin FIU tarafından verilmiş 43 lisans hâlen geçerlidir. Bu sayı yıl başında 54, sektörün temizlenmesine 2021’de başlandığında ise 600’ün üzerindeydi. Bu şirketlerin her biri, geçiş dönemi sona ermeden önce FSA’dan CASP yetkilendirmesi isteyip istemeyeceğine karar vermek zorunda kalacaktır.

AML ve Yaptırım Yükümlülükleri Devam Ediyor

Bu değişiklikler, sektörü mali denetim kapsamına alan Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin (AB) 2023/1114 sayılı Tüzüğünü (MiCA) takip eder. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları, Kara Para Aklama ve Terörün Finansmanını Önleme Kanunu uyarınca yükümlü kişiler olmaya devam eder ve ayrıca Uluslararası Yaptırımlar Kanunu kapsamındaki özel yükümlülüklere tabidir. Bu nedenle şüpheli işlemlerin Finansal İstihbarat Birimine bildirilmesi yükümlülüğü sürer; lisansı hangi makamın verdiğine bakılmaksızın birim bu alanlardaki kontrol işlevini korur.

FSA denetimi, AML uyumuna ihtiyati bir katman ekler: yönetişim, öz kaynaklar, müşteri kripto varlıklarının korunması ve operasyonel dayanıklılık, yetkilendirme aşamasında değerlendirilir ve sürekli izlenir. Bu nedenle Estonya’da kripto düzenlemesine ilişkin standart yükseliyor; bir şirket MiCA yetkilendirmesine ne kadar erken hazırlanmaya başlarsa geçiş o kadar sorunsuz olacaktır.

Lisanslı sağlayıcı şimdi ne yapmalı

1 Temmuz 2026’yı uzak bir son tarih olarak görmeyin: FSA yetkilendirmesi bir gecede verilmez ve o tarihte buna sahip olmayan bir şirket hizmet sunmayı durdurmak zorunda kalır. Mantıklı bir ilk adım, faaliyetinizi MiCA hizmet kategorileriyle eşleştirmek ve AML/CFT politikalarınızı yeni denetçinin beklentilerine uygun hâle getirmektir.

Desteğe mi İhtiyacınız Var?

İşletmenizin yeni gerekliliklere başarıyla uyum sağlamasına nasıl yardımcı olabileceğimizi görüşmek için bizimle iletişime geçin. İlk değerlendirmeden MiCA yetkilendirmesine kadar VASP’tan CASP’a geçişin her aşamasında profesyonel destek, size özel çözümler ve rehberlik sunuyoruz.

Web sitemiz üzerinden talep bırakın; uzmanlarımız, şirketinizi yeni denetim rejimine hazırlamak ve geçiş dönemi sona erdiğinde Estonya’da kripto varlık hizmetlerini kesintisiz sunmaya devam etmenizi sağlamak için sizinle iletişime geçecektir.

SSS

Bu rehber, Avukat ve İş Ortaklıkları Lideri Dmitry Malyshev dâhil olmak üzere Eesti Firma ekibi tarafından hazırlanmıştır ve yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sunulan içeriklerin hiçbiri hukuki, vergisel veya yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir. Yayım tarihinde doğruluğu sağlamak için her türlü çaba gösterilmiş olsa da yasa ve düzenlemeler değişebilir. Kişiye özel hukuki destek için lütfen doğrudan Eesti Firma ile iletişime geçin.