Estonya’da Kripto Lisansı

Estonya'da kripto para lisansı

2017'den bu yana kripto projelerini destekleme ve şirketlerin kripto lisansı almasına yardımcı olma konusunda uzmanlaşıyoruz. Ticaret hukuku, finans ve AML/CFT alanlarında kapsamlı bilgi ve yetkinliğe sahibiz.

Estonya'da kripto lisansı almak, blockchain girişiminizin AB'nin yasal çerçevesine girmesine yardımcı olacak etkili bir çözümdür.

Estonya sanal varlık hizmet sağlayıcısı lisansının (VASP) alınması

Ticaret hukuku ve finans alanlarında geniş deneyime sahip profesyonel danışmanlar, avukatlar ve muhasebecilerden oluşan bir ekibiz. 2017'den bu yana Estonya ve AB'deki kripto şirketlerine ve blockchain projelerine destek hizmetleri sunuyoruz. O tarihten bu yana 300'den fazla müşterimizin kripto lisansı almasını destekledik ve kripto projelerinin AB'nin yasal çerçevesine girmesine yardımcı olduk. Kripto para ve blockchain alanlarındaki en son gelişmeleri daima takip ediyor, en karmaşık sorunları çözme konusunda yetkinliğimizi koruyoruz.

• Düzenleyici kurum:
  • Finansal İstihbarat Birimi (FIU)
• Yasal düzenlemeler:
  • Kara Para Aklama ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Kanunu (RahaPTS)
  • Avrupa Parlamentosunun 2015/849 sayılı Direktifi (4. Kara Para Aklamayı Önleme Direktifi, 4AMLD)
  • Avrupa Parlamentosunun 2018/843 sayılı Direktifi (5. Kara Para Aklamayı Önleme Direktifi, 5AMLD)
  • Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyinin 2020/593 sayılı taslak düzenlemesi (Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi, MiCA)

Estonya'da sanal varlık ve kripto düzenlemeleri

Estonya, 27.11.2017 tarihinde Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyinin 2015/849 sayılı Direktifini temel alan Kara Para Aklama ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Kanunu'nu (RahaPTS) yürürlüğe koydu. Söz konusu yasal düzenlemeyle “sanal varlıklar” tanımı getirildi:

Yukarıdaki tanıma göre kripto paralar ve çeşitli tokenlar (menkul kıymet tokenları, varlığa dayalı tokenlar, bazı hizmet tokenları ve benzersiz, değiştirilemez tokenlar) sanal varlık olarak sınıflandırılabilir.

Kripto para projesi gereklilikleri

Yürürlükteki Estonya mevzuatı, kripto şirketleri ve blockchain sektörünün diğer temsilcileri için yüksek standartlar belirlemekte; sermaye, yöneticilerin ve diğer çalışanların nitelikleri, şirket içi AML/CFT algoritmaları, IT ve ödeme çözümlerinin yanı sıra diğer iç süreçler ve ticari faaliyetler konusunda özel gereklilikler öngörmektedir.

• Kripto şirketinin sermayesiSunulan hizmetler “sanal para takası”, “sanal para cüzdanı” ve/veya “ICO ve sanal para arzının düzenlenmesi” ise 100 000 EURO;Sunulan hizmet yalnızca “sanal para transferi” ise veya yukarıda belirtilen hizmetlerle birlikte sunuluyorsa 250 000 EURO.

• Yönetim ve gerçek faydalanıcılarŞirketin yönetim organı olan yönetim kurulu Estonya'da bulunmalıdır;Şirketin yöneticileri, hissedarları ve gerçek faydalanıcıları (UBOs) kusursuz bir ticari itibara ve temiz bir adli sicile sahip olmalıdır;Tüm yönetim kurulu üyeleri herhangi bir alanda yükseköğrenim görmüş ve finans, hukuk, muhasebe, denetim, IT, kamu yönetimi veya idari yönetim gibi alanlarda en az iki yıllık deneyime sahip olmalıdır;Bir yönetim kurulu üyesi aynı anda ikiden fazla kripto şirketinde bu görevi üstlenemez;Bir yönetim kurulu üyesi AML görevlisi olabilir, ancak yalnızca eş zamanlı olarak yönetim kurulu üyeliği yaptığı şirketlerde bu görevi üstlenebilir.

• AML görevlisi (uyum görevlisi)Bir AML görevlisi kusursuz bir ticari itibara ve AML/CFT alanında gerekli yetkinlik, bilgi ve deneyime sahip olmalıdır;AML görevlisi adaylığının, adayın yetkinliğini doğrulamak amacıyla onu mülakata çağırma hakkına sahip düzenleyici kurum (FIU) tarafından kontrol edilmesi gerekir;AML görevlisi pozisyonunu yalnızca daimi çalışma yeri Estonya'da olan adaylar üstlenebilir;Bir AML görevlisi bu görevi yalnızca tek bir kripto şirketinde yürütebilir.

• Faaliyet yeri ve ofisKripto para şirketinin faaliyet yeri veya ana ofisi Estonya'da olmalıdır;Şirketin ofisi, sunulan hizmetlerin niteliğine ve kapsamına uygun olmalıdır;VASP, denetim makamlarının şirket ofisinde saklanan veri ve belgelere erişimini sağlamakla yükümlüdür.

• IT sistemleri ve çözümleriVASP, ticari faaliyetlerin yürütülmesi ve temel hizmetlerin sunulması için gerekli IT sistemleri ile diğer teknolojik araç ve çözümler hakkında düzenleyici kuruma bilgi vermelidir. Bu bilgiler; müşteri varlıklarının korunmasını sağlayan güvenlik önlemlerinin açıklamasını, ticari faaliyetlerin sürekliliğini ve şirketin teknik organizasyon düzeyini güvence altına alan çözümlerin listesini de içermelidir;Yukarıdaki bilgilere ek olarak denetim makamına, VASP'nin “Travel Rule” gerekliliklerine uyumu sağladığı, müşteriyi ve gerçek faydalanıcılarını tespit ettiği, risk seviyelerini belirlediği, faaliyetleri tarayıp izlediği, uluslararası yaptırımları takip edip uyguladığı ve müşterilerle ticari ilişkileri izlediği IT sistemleri ile diğer teknolojik çözümlerin açıklaması sunulmalıdır.

• Bağımsız denetimKripto şirketleri, kamu kurumlarına sunulan finansal bilgilerin güvenilirliğini ve şeffaflığını sağlamak amacıyla yıllık raporlarını denetletmekle yükümlüdür;Şirket, yeminli denetçiler arasından bir denetçi atamalı veya ilgili hizmetleri sunma yetkisine sahip bir denetim şirketiyle sözleşme yapmalıdır.

• İç kontrol ve iç denetimVASP; şirketin, yöneticilerinin ve çalışanlarının faaliyetlerinin yürürlükteki mevzuata, düzenleyici kurumun talimatlarına, iç kurallara, mevcut sözleşme ve anlaşmalara ve genel ticari teamüllere aykırı olmadığından emin olmak için iç denetim yapmakla yükümlüdür;Şirket, iç denetimi yürütmek üzere gerekli yetkinliğe sahip bir iç denetçi atamalıdır. İç denetçinin şirket çalışanı olması gerekmez ve bu görev üçüncü bir tarafça yürütülebilir.

• Kripto şirketinin iş planıPlanlanan faaliyetler, hizmetler, ürünler ve bunların beklenen hacimleri;İş stratejisi, başlıca rakipler ve tahminî pazar payı;Estonya'da ve diğer ülkelerde ikamet edenlerin tahminî sayısı dâhil olmak üzere potansiyel müşteriler;Şirketin faaliyet alanlarına göre dağıtılmış tahminî gelir ve giderler;Şirketin öz kaynakları ve sermayesi;Hizmet sunma sürecinde doğan yükümlülükler;Gelir, gider, kâr ve nakit akışı dâhil olmak üzere planlanan bilançolar ve finansal göstergeler ile söz konusu göstergelerin gerekçeleri;Risk değerlendirmesi ile risk yönetiminin temel ilkeleri ve stratejileri;Şirketin ticari faaliyetleri kapsamında yararlandığı ortaklar, aracılar veya üçüncü taraf hizmetleri;Diğer önemli hususlar ve istisnalar.

Kripto paralarla çalışmak için lisans alma aşamaları

Bir projenin kripto lisansı alabilmesi ve başvuru onaylanana kadar tüm süreç boyunca desteklenebilmesi için düzenleyici kuruma başvuran şirketin yürürlükteki mevzuatta belirtilen katı koşulları karşılaması, düzenleyici makamların gerekliliklerine uyması ve çeşitli ayrıntılar ile inceliklere dikkat etmesi gerekir.

Kripto para lisansı alma prosedürü aşağıdaki aşamalara ayrılabilir:

1. 1

   Estonya'da şirket kuruluşu

   Şirket tescili, Estonya'da kripto lisansı alma hedefini gerçekleştirme yolundaki ilk adımdır. Şirket, şahsen veya vekâletname ya da e‑Residency kartı aracılığıyla uzaktan tescil edilebilir. Tüzel kişilik kuruluş işlemleri en fazla 5 iş günü sürer.

2. 2

   İdari hesap açılması

   Bir kripto şirketi, sermayeyi yatırmak ve ticari faaliyetlerini yürütmek için idari bir hesaba (IBAN) ihtiyaç duyar. Bu hesap, bir bankada veya AB'de kayıtlı bir ödeme sistemi (EMI ya da PSP) üzerinden açılabilir.

3. 3

   Sermayenin tescili ve yatırılması

   Sermaye tutarı (€100 000 veya €250 000), şirket sahipleri tarafından şirketin cari hesabına yatırılmalıdır. Banka veya ödeme sistemi, para transferini imzalı ve mühürlü uygun bir belge düzenleyerek teyit etmelidir. Bir sonraki adım, sermaye katkısının Estonya Ticaret Siciline tescil edilmesidir.

4. 4

   Ofis bulunması

   Kripto lisansı başvurusu sırasında düzenleyici kuruma, kripto para projesinin iş modeline ve sunulması beklenen hizmet hacmine uygun ofis alanına ilişkin kira sözleşmesinin bir nüshası sunulmalıdır.

5. 5

   Yerel bir yönetici atanması

   Yürürlükteki mevzuat, bir kripto şirketinin yönetim kurulu üyelerinin Estonya'da bulunmasını gerektirir; bu da en az bir yerel üye (yönetici) bulunması gerektiği anlamına gelir. Kripto projenizin yönetimi açısından Estonya'ya taşınmak makul bir karar değilse Estonya'da ikamet eden bir yönetim kurulu üyesini görevlendirmeniz gerekir. Düzenleyici kurumun tüm gerekliliklerini karşılayan uygun bir aday bulmanıza yardımcı olacağız.

6. 6

   Tüm iç belgelerin hazırlanması ve AML/CFT algoritmalarının uygulanması

   VASP faaliyetlerinin temel unsuru, uluslararası ilkelere ve AML/KYC standartlarına sıkı sıkıya uymaktır. Şirket, iş modeline uygun kapsamlı bir kurallar ve AML/CFT algoritmaları bütünü geliştirmelidir. Bu kurallar ayrıca müşteri tanımlama prosedürünü, müşteri faaliyetlerini tarama ve izleme prosedürünü, risk değerlendirmesini, risk yönetimi politikasını, şirketin risk iştahının açıklamasını ve iç kontrol prosedürlerini vb. içermelidir. AML/CFT önlemlerinin etkili ve kesintisiz uygulanmasını sağlamak için şirket; otomatik müşteri tanımlamanın yanı sıra işlemlerin ve şirket müşterileriyle ilgili durumların taranmasına ve izlenmesine olanak tanıyan uygun IT çözümlerini uygulamalıdır.

7. 7

   Altyapının hazırlanması

   Ticari faaliyetlerin yürütülmesi ve kripto para takas işlemlerinin gerçekleştirilmesi için uygun altyapının hazırlanması ve yapılandırılması gerekir: bir bankada idari hesap açmak veya ödeme sistemi (SWIFT, SEPA) üzerinden hesap oluşturmak, güvenilir bir kripto para borsası platformunda kurumsal hesap açmak, işlemlerin otomatik muhasebesini yapılandırmak, müşteriler ve işlemleri hakkındaki bilgilerin toplanmasını ve güvenli biçimde saklanmasını sağlamak, şirketin iş modeline uygun bir CRM sistemi uygulamak ve müşterilerle iletişim kanalları kurmak. Ayrıca şirketin beklenen iş akışıyla ilgili diğer hususlar da planlanmalıdır.

8. 8

   Uzmanların işe alınması

   Yasal gereklilikleri yerine getirmek ve blockchain projesinin faaliyetlerinde şeffaflığı sağlamak için şirketin sertifikalı bir denetçi/denetim şirketi ve üçüncü taraf bir iç denetçi görevlendirmesi gerekir. Ayrıca Estonya'da ikamet eden alt kademe ofis çalışanlarının (AML uzmanları, müşteri desteği vb.) işe alınması da değerlendirilmelidir.

9. 9

   Lisans başvurusu ve düzenleyici makamlar

   Estonya'da bir kripto para şirketi kurmanın son adımı, Finansal İstihbarat Birimine lisans başvurusunda bulunmak ve inceleme sürecini yakından takip etmektir.

Danışmanlarımız ve avukatlarımız yukarıda belirtilen adımların her birinde sizi destekleyip size yardımcı olacak, kripto girişiminizi lisans almaya hazır hâle getirecek ve tüm süreç boyunca desteğini sürdürecektir.