Dlaczego Estonia zajmuje 1. miejsce pod względem konkurencyjności podatkowej

Kraj, w którym zarejestrujesz swoją firmę, wpływa na to, jaką część jej zysku faktycznie zachowasz. Dla przedsiębiorców porównujących państwa europejskie przepisy podatkowe często stanowią decydujący czynnik — a pod tym względem jedno niewielkie państwo członkowskie UE od ponad dekady wyprzedza wszystkie pozostałe.

Estonia po raz kolejny zajmuje pierwsze miejsce w Międzynarodowym Indeksie Konkurencyjności Podatkowej (ITCI) publikowanym przez Tax Foundation — już 12. rok z rzędu znajduje się na szczycie rankingu. W najnowszej edycji Estonia wyprzedza wszystkie 38 państw OECD, uzyskując maksymalny wynik ogólny wynoszący 100 punktów.

Czym jest Międzynarodowy Indeks Konkurencyjności Podatkowej?

Indeks jest corocznym badaniem opracowywanym przez Tax Foundation, amerykański ośrodek badawczy, które porównuje systemy podatkowe rozwiniętych gospodarek świata. Zamiast uwzględniać wyłącznie podstawowe stawki, analizuje ponad 40 zmiennych w pięciu obszarach: opodatkowanie przedsiębiorstw, podatki dochodowe od osób fizycznych, podatki konsumpcyjne, podatki od nieruchomości oraz sposób traktowania zysków osiąganych za granicą.

Idea rankingu jest prosta: dobrze skonstruowana polityka podatkowa utrzymuje stawki na umiarkowanym poziomie, a przepisy pozostawia przejrzyste, tak aby podatki w jak najmniejszym stopniu wpływały na decyzje biznesowe. Systemy neutralne i łatwe do zrozumienia trafiają na szczyt rankingu, natomiast te pełne wyjątków i dodatkowych obciążeń spadają na jego koniec.

Dlaczego Estonia zajmuje pierwsze miejsce

Tax Foundation wskazuje cztery cechy estońskiego modelu podatkowego, które stoją za tym wynikiem:

• Zysk firmy jest opodatkowany dopiero w momencie jego wypłaty — zyski zatrzymane i reinwestowane nie podlegają opodatkowaniu.
• Dochody osób fizycznych są opodatkowane według jednej stawki, a dywidendy już opodatkowane na poziomie spółki nie są ponownie opodatkowywane u właściciela.
• Podatek od nieruchomości obejmuje wyłącznie wartość gruntu — nie budynków ani kapitału, dzięki czemu ulepszenie nieruchomości nie zwiększa zobowiązania podatkowego.
• Podejście terytorialne: zyski osiągane za granicą przez estońskie spółki są, z nielicznymi ograniczeniami, całkowicie zwolnione z podatku krajowego.

Żadna z tych cech sama w sobie nie jest wyjątkowa, jednak żaden inny rozwinięty kraj nie łączy wszystkich czterech. To właśnie ta kombinacja — a nie pojedyncza niska stawka — sprawia, że Estonia od ponad dekady utrzymuje się na czele rankingu konkurencyjności.

Szczegółowa analiza wyniku według kategorii podatkowych

Na wynik ogólny składają się oceny w pięciu kategoriach. Oto pozycja Estonii w każdej z nich:

Jedyną kategorią, w której Estonia plasuje się w środku stawki, są podatki konsumpcyjne, głównie dlatego, że jej podstawowa stawka VAT jest stosunkowo wysoka jak na warunki europejskie. We wszystkich pozostałych obszarach kraj zajmuje pierwsze miejsce lub znajduje się bardzo blisko czołówki.

Zysk firmy jest opodatkowany dopiero w momencie wypłaty

Najbardziej znana cecha estońskiego modelu zasługuje na bliższe przyjrzenie się, ponieważ często jest — nieco zbyt ogólnie — podsumowywana jako „0% podatek dochodowy od osób prawnych”.

Oto, co to faktycznie oznacza. Estońska spółka nie płaci podatku dochodowego od osiągniętego zysku, dopóki zysk pozostaje w firmie. Zakup sprzętu, zatrudnianie pracowników, tworzenie rezerw, finansowanie ekspansji — podatek nie jest należny. Podatek dochodowy od osób prawnych jest naliczany dopiero w chwili wypłaty zysku właścicielom, na przykład w formie dywidend. Aktualne stawki oraz sposób ich stosowania opisano w naszym przewodniku po podatkach estońskich spółek.

Dla rozwijającej się firmy różnica jest ogromna. W tradycyjnym systemie państwo opodatkowuje zysk co roku, niezależnie od tego, czy pieniądze są potrzebne na dalszy rozwój. W Estonii moment opodatkowania zależy od Ciebie: reinwestujesz i nie płacisz podatku, a gdy wypłacasz zysk — płacisz podatek od wypłaconej kwoty.

Jak Estonia wypada na tle UE

Estonia nie jest jedynym krajem regionu osiągającym bardzo dobre wyniki. Sąsiednia Łotwa, która przyjęła estoński model opodatkowania spółek, zajmuje drugie miejsce, a Litwa — piąte. Dzięki temu państwa bałtyckie są najbardziej konkurencyjnym pod względem opodatkowania firm regionem Europy.

Na drugim końcu tabeli znajdują się jedne z największych gospodarek Europy: Włochy zajmują 37. miejsce, a Francja ostatnie, 38. miejsce. Obciążają je wysokie stawki podatku od osób prawnych, nakładające się na siebie podatki od nieruchomości oraz skomplikowane przepisy. Dla założycieli firm wybierających lokalizację w UE różnica jest trudna do zignorowania — pełny dostęp do jednolitego rynku oferują kraje o radykalnie odmiennych warunkach podatkowych.

Estonia oferuje również kilka mniej oczywistych korzyści podatkowych: brak podatku od spadków, brak podatków majątkowych oraz — według danych wykorzystanych w Indeksie — najniższe w OECD obciążenie najwyższą stawką podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zakładanie firmy w Estonii

System podatkowy to tylko połowa sukcesu — codzienne formalności są równie proste. Niemal wszystko, od założenia firmy w Estonii po składanie sprawozdań, odbywa się online za pośrednictwem krajowych platform administracji elektronicznej.

Zagraniczni założyciele firm mogą pójść o krok dalej dzięki programowi e-Residency — wydawanemu przez państwo cyfrowemu dokumentowi tożsamości, który umożliwia podpisywanie dokumentów i zarządzanie estońską spółką z dowolnego miejsca na świecie. Tysiące przedsiębiorców prowadzą w ten sposób zdalnie swoje firmy w UE.

Podsumowanie

Dwanaście kolejnych lat na szczycie Międzynarodowego Indeksu Konkurencyjności Podatkowej nie jest dziełem przypadku. To rezultat celowo uproszczonej konstrukcji systemu: zysk jest opodatkowany raz, w momencie wypłaty; stawka podatku od osób fizycznych pozostaje jednolita; opodatkowaniu podlega grunt, a nie kapitał; unika się też nakładania na siebie szczególnych danin.

Przedsiębiorcom wybierającym miejsce do rozwoju firmy w Europie Estonia oferuje rzadko spotykane połączenie — członkostwo w UE, w pełni cyfrową administrację oraz najlepiej oceniany system podatkowy w rozwiniętym świecie.

Wyślij zapytanie

Najczęściej zadawane pytania