VAT OSS για ηλεκτρονικό εμπόριο: Πώς μια εσθονική εταιρεία δηλώνει πωλήσεις στην ΕΕ με μία δήλωση

Οι διαδικτυακές πωλήσεις σε όλη την ΕΕ μοιάζουν με μία αγορά, αλλά για φορολογικούς σκοπούς είναι είκοσι επτά. Πάνω από ένα σχετικά χαμηλό όριο, η χώρα κάθε πελάτη απαιτεί τον δικό της ΦΠΑ με τον δικό της συντελεστή. Το VAT OSS, η Ενιαία Θυρίδα της ΕΕ, σας απαλλάσσει από την εγγραφή σε καθεμία από αυτές. Ο οδηγός αυτός καλύπτει αναλυτικά το καθεστώς· για τη συνολική εικόνα των κανόνων καταναλωτών, πληρωμών και τελωνείων, δείτε την επισκόπησή μας για το πώς λειτουργεί μια εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου στην Εσθονία.

Τι είναι το VAT OSS και πώς λειτουργεί;

Το VAT OSS είναι το ειδικό καθεστώς της ΕΕ για τη δήλωση ΦΠΑ στις διασυνοριακές πωλήσεις προς καταναλωτές (B2C), όχι προς επιχειρήσεις. Στην πράξη λειτουργεί σε τέσσερα βήματα:

1. Χρεώνετε σε κάθε πελάτη τον συντελεστή ΦΠΑ της χώρας του κατά την ολοκλήρωση της αγοράς.
2. Καταγράφετε κάθε πώληση ανά χώρα κατανάλωσης.
3. Κάθε τρίμηνο, υποβάλλετε μία δήλωση ΦΠΑ OSS στο e-MTA με τις πωλήσεις και τον ΦΠΑ ανά χώρα.
4. Πραγματοποιείτε μία πληρωμή προς το EMTA, το οποίο αποδίδει σε κάθε χώρα το μερίδιό της.

Είναι μηχανισμός δήλωσης, όχι φορολογική ελάφρυνση: οφείλετε τον ίδιο ΦΠΑ όπως με τις τοπικές εγγραφές, αλλά συναλλάσσεστε με μία φορολογική αρχή αντί για δώδεκα.

Το VAT OSS αφορά μόνο το ηλεκτρονικό εμπόριο;

Όχι. Τα διαδικτυακά καταστήματα είναι η μεγαλύτερη ομάδα χρηστών του, αλλά το καθεστώς Union OSS —η εκδοχή που χρησιμοποιούν οι εσθονικές εταιρείες— καλύπτει δύο είδη παροχών προς ιδιώτες καταναλωτές σε άλλες χώρες της ΕΕ:

• Εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών εντός της ΕΕ: αγαθά που αποστέλλονται από μία χώρα της ΕΕ σε καταναλωτή άλλης χώρας, είτε πωλούνται μέσω του δικού σας ιστότοπου είτε μέσω αγοράς.
• Υπηρεσίες προς καταναλωτές (B2C) που φορολογούνται σε άλλη χώρα της ΕΕ: ψηφιακές υπηρεσίες όπως συνδρομές λογισμικού, εφαρμογές, streaming, ηλεκτρονικά βιβλία, διαδικτυακά μαθήματα και άλλες λήψεις, αλλά και μη ψηφιακές — εργασία σε ακίνητο στο εξωτερικό, πολιτιστικές, αθλητικές, εκπαιδευτικές ή ψυχαγωγικές εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται σε άλλο κράτος μέλος, και μίσθωση οχημάτων.

Επομένως, μια νεοφυής επιχείρηση SaaS, ένας διαδικτυακός δάσκαλος ή μια εταιρεία κατάρτισης που οργανώνει επί πληρωμή εργαστήρια στη Ρίγα μπορεί να χρησιμοποιήσει το OSS χωρίς να αποστείλει ούτε ένα δέμα.

Αν τα αγαθά σας μεταφέρονται από προμηθευτή εκτός ΕΕ απευθείας στους πελάτες σας, χρειάζεστε IOSS αντί για OSS — δείτε τον οδηγό μας για το IOSS για εσθονικές εταιρείες.

Χρειάζεται να εγγραφώ στο OSS; Το όριο εξ αποστάσεως πωλήσεων €10.000

Σύμφωνα με το όριο της ΕΕ για εξ αποστάσεως πωλήσεις, μια εταιρεία που είναι εγκατεστημένη μόνο στην Εσθονία μπορεί να χρεώνει εσθονικό ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών και ψηφιακών υπηρεσιών προς καταναλωτές της ΕΕ. Προϋπόθεση είναι το σύνολο αυτών των πωλήσεων προς άλλα κράτη μέλη να παραμένει εντός €10.000 τόσο στο τρέχον όσο και στο προηγούμενο ημερολογιακό έτος. Μόλις το σύνολο υπερβεί το όριο, εφαρμόζεται ο ΦΠΑ της χώρας του πελάτη, αρχίζοντας από την πώληση που υπερβαίνει το όριο. Από τότε έχετε δύο επιλογές: εγγραφή στο μητρώο OSS στην Εσθονία ή χωριστή εγγραφή στο μητρώο ΦΠΑ σε κάθε χώρα όπου πωλείτε.

Το όριο είναι ένα ποσό για ολόκληρη την ΕΕ, όχι όριο ανά χώρα, και δεν είναι διαθέσιμο σε επιχείρηση εγκατεστημένη σε περισσότερες από μία χώρες της ΕΕ. Καλύπτει επίσης μόνο αγαθά και ψηφιακές υπηρεσίες: άλλες υπηρεσίες B2C που φορολογούνται στο εξωτερικό, όπως εκδήλωση σε άλλο κράτος μέλος, επιβαρύνονται με τον ΦΠΑ της χώρας αυτής από το πρώτο ευρώ. Κάτω από το όριο μπορείτε ακόμη να επιλέξετε ΦΠΑ της χώρας προορισμού, αλλά η επιλογή σας δεσμεύει για τουλάχιστον δύο ημερολογιακά έτη.

Παράδειγμα. Μια εσθονική OÜ που πωλεί δερμάτινα είδη διαδικτυακά φτάνει σε πωλήσεις €10.400 προς καταναλωτές στη Φινλανδία και τη Γερμανία έως τον Οκτώβριο. Από την παραγγελία που υπερέβη τις €10.000, χρεώνει φινλανδικό ΦΠΑ στους Φινλανδούς αγοραστές και γερμανικό ΦΠΑ στους Γερμανούς αγοραστές. Με το OSS τα δηλώνει και τα δύο σε μία δήλωση προς το EMTA· χωρίς αυτό, θα χρειαζόταν φινλανδικούς και γερμανικούς αριθμούς ΦΠΑ.

OSS για διαδικτυακά μαθήματα, webinars και ζωντανές μεταδόσεις

Η διαδικτυακή εκπαίδευση απαιτεί προσεκτικότερη εξέταση, επειδή δύο παρόμοια προϊόντα φορολογούνται διαφορετικά. Ένα προηχογραφημένο μάθημα στο οποίο οι πελάτες έχουν πρόσβαση χωρίς ζωντανή συμμετοχή θεωρείται ψηφιακή υπηρεσία, επομένως εφαρμόζεται σε αυτό το όριο €10.000. Τα ζωντανά webinars, οι διαδικτυακές τάξεις και άλλες εκδηλώσεις που μεταδίδονται σε καταναλωτές φορολογούνται στη χώρα του θεατή από το πρώτο ευρώ — το όριο δεν τα καλύπτει. Και στις δύο περιπτώσεις, το VAT OSS είναι ο τρόπος με τον οποίο μια εσθονική εταιρεία δηλώνει τις πωλήσεις.

Τι δεν καλύπτει η Ενιαία Θυρίδα

• Πωλήσεις B2B. Σε πελάτη με έγκυρο αριθμό ΦΠΑ ΕΕ εκδίδετε τιμολόγιο με αντίστροφη χρέωση και η πώληση καταχωρίζεται στην κανονική εσθονική δήλωση ΦΠΑ σας. Είναι χρήσιμο να ελέγχετε τον αριθμό του αγοραστή στο VIES πριν από την τιμολόγηση.
• Πωλήσεις από απόθεμα στη χώρα του πελάτη. Ένα γερμανικό κέντρο εκπλήρωσης παραγγελιών που αποστέλλει σε Γερμανό καταναλωτή πραγματοποιεί εγχώρια γερμανική πώληση, για την οποία απαιτείται γερμανικός αριθμός ΦΠΑ. Αυτό αποτελεί συχνό ζήτημα για πωλητές Amazon με εσθονική εταιρεία. Το dropshipping ακολουθεί την ίδια λογική: αν ο Ιταλός προμηθευτής σας αποστέλλει σε καταναλωτή στη Γερμανία, η πώληση περνά μέσω OSS· αν αποστέλλει σε καταναλωτή στην Ιταλία, είναι ιταλική εγχώρια πώληση.
• Πωλήσεις σε Εσθονούς καταναλωτές από την Εσθονία. Αυτές παραμένουν στην κανονική εσθονική δήλωση ΦΠΑ σας (έντυπο KMD).
• Ορισμένα αγαθά. Καινούργια οχήματα, αγαθά που εγκαθιστάτε ή συναρμολογείτε στις εγκαταστάσεις του πελάτη, καθώς και μεταχειρισμένα αγαθά, έργα τέχνης ή αντίκες που πωλούνται με το καθεστώς περιθωρίου κέρδους, ακολουθούν το καθένα τους δικούς του κανόνες ΦΠΑ και δεν αποτελούν εξ αποστάσεως πωλήσεις.
• Εξαγωγές εκτός ΕΕ και εισαγωγές χαμηλής αξίας. Αγαθά που εξάγονται σε καταναλωτές εκτός ΕΕ —στο Ηνωμένο Βασίλειο (εκτός Βόρειας Ιρλανδίας), στη Νορβηγία ή στην Ελβετία, για παράδειγμα— έχουν μηδενικό συντελεστή στην Εσθονία. Δέματα έως €150 που αποστέλλονται στην ΕΕ από χώρες εκτός αυτής υπάγονται στην Ενιαία Θυρίδα Εισαγωγών.

Εγγραφή στο OSS στην Εσθονία

Για να χρησιμοποιήσει μια εσθονική εταιρεία το VAT OSS, χρειάζεται πριν από οτιδήποτε άλλο ένα πράγμα: εσθονικό αριθμό ΦΠΑ (KMKR), ο οποίος γίνεται ο αριθμός OSS της. Το EMTA δέχεται μόνο επιχειρήσεις εγγεγραμμένες στο μητρώο ΦΠΑ, επομένως μια μικρή εταιρεία κάτω από το εσθονικό όριο εγγραφής πρέπει να εγγραφεί στο μητρώο ΦΠΑ προαιρετικά. Αν δεν έχετε ακόμη αριθμό, ξεκινήστε με την εγγραφή στο μητρώο ΦΠΑ στην Εσθονία. Εταιρείες που διοικούνται από e-residents από το εξωτερικό θα πρέπει να είναι έτοιμες να αποδείξουν πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα — το άρθρο μας για το γιατί απορρίπτεται ο αριθμός ΦΠΑ εταιρειών e-residents εξηγεί τι ελέγχει το EMTA.

Έπειτα υποβάλλετε αίτηση διαδικτυακά στο e-MTA, στη διαδρομή Registers and inquiries → Registration → Registering as a user of special schemes for e-commerce and services (OSS/IOSS), επιλέγοντας το καθεστώς Union. Το EMTA δεν χρεώνει τέλος για αυτό. Το καθεστώς εφαρμόζεται από την πρώτη ημέρα του επόμενου τριμήνου ή από την πρώτη επιλέξιμη πώλησή σας, εάν υποβάλετε αίτηση έως τη 10η ημέρα του επόμενου μήνα.

Το OSS είναι «όλα ή τίποτα»: μόλις ενταχθείτε, κάθε επιλέξιμη παροχή προς κάθε χώρα της ΕΕ περνά μέσω αυτού. Δεν μπορείτε να δηλώνετε ορισμένες χώρες τοπικά και τις υπόλοιπες μέσω OSS.

Συντελεστές ΦΠΑ της ΕΕ και αποδεικτικά τοποθεσίας πελάτη

Στο πλαίσιο της Ενιαίας Θυρίδας χρεώνετε τον συντελεστή ΦΠΑ της χώρας του πελάτη, συμπεριλαμβανομένων των μειωμένων συντελεστών της, και τον εφαρμόζετε κατά την ολοκλήρωση της αγοράς, όχι μόνο στη δήλωση. Τα έξοδα παράδοσης αποτελούν μέρος της τιμής, επομένως επιβαρύνονται με τον ίδιο ΦΠΑ προορισμού. Οι περισσότερες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου και τιμολόγησης μπορούν να εφαρμόζουν αυτόματα τους συντελεστές προορισμού· ελέγξτε τις ρυθμίσεις τους με βάση την επίσημη βάση δεδομένων συντελεστών ΦΠΑ της ΕΕ.

Για αγαθά, η χώρα του πελάτη είναι απλώς εκεί όπου καταλήγει η αποστολή. Για ψηφιακές υπηρεσίες όπως SaaS, εφαρμογές ή ηλεκτρονικά βιβλία, χρειάζεστε αποδεικτικά του τόπου κατοικίας του πελάτη — κατά κανόνα, δύο μη αντιφατικά στοιχεία, όπως η διεύθυνση χρέωσης, η διεύθυνση IP ή η χώρα της τράπεζας του πελάτη.

Οι μικρότεροι πωλητές έχουν απλούστευση. Εάν η εταιρεία σας είναι εγκατεστημένη μόνο στην Εσθονία και οι διασυνοριακές ψηφιακές πωλήσεις της παρέμειναν εντός €100.000 τόσο το τρέχον όσο και το προηγούμενο έτος, αρκεί ένα αποδεικτικό στοιχείο. Πρέπει όμως να προέρχεται από τρίτο μέρος που συμμετέχει στην πώληση, όπως η τράπεζα ή ο πάροχος πληρωμών. Διατηρείτε αυτό το αποδεικτικό μαζί με τα αρχεία OSS σας.

Η δήλωση ΦΠΑ OSS: προθεσμίες, πληρωμή και τήρηση αρχείων

Η δήλωση ΦΠΑ OSS καλύπτει ένα ημερολογιακό τρίμηνο. Τόσο η δήλωση όσο και η πληρωμή οφείλονται έως την τελευταία ημέρα του επόμενου μήνα.

Για κάθε χώρα καταχωρίζετε τη φορολογητέα αξία, τον συντελεστή και τον ΦΠΑ σε ευρώ. Οι πωλήσεις σε άλλα νομίσματα μετατρέπονται με την ισοτιμία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την τελευταία ημέρα του τριμήνου. Οι ημερομηνίες αυτές περιλαμβάνονται μαζί με τις άλλες υποβολές σας στο φορολογικό ημερολόγιο εσθονικής εταιρείας.

• Απαιτείται μηδενική δήλωση για τρίμηνο χωρίς πωλήσεις OSS.
• Τα λάθη διορθώνονται σε μεταγενέστερη δήλωση, εντός τριών ετών, αντί με τροποποίηση της αρχικής.
• Ο ΦΠΑ εισροών ανακτάται στην κανονική εσθονική δήλωσή σας, όχι στη δήλωση OSS.
• Σύμφωνα με τους εσθονικούς κανόνες, δεν απαιτείται τιμολόγιο για εξ αποστάσεως πωλήσεις αγαθών που δηλώνονται μέσω OSS, αλλά απαιτείται για υπηρεσίες.
• Τα αρχεία OSS πρέπει να διατηρούνται για δέκα έτη.

Η εκπρόθεσμη υποβολή έχει συνέπειες πέρα από την Εσθονία. Το EMTA στέλνει την πρώτη υπενθύμιση, αλλά στη συνέχεια κάθε χώρα κατανάλωσης διεκδικεί το δικό της μερίδιο σύμφωνα με τους δικούς της κανόνες, συμπεριλαμβανομένων τόκων και προστίμων. Η επανειλημμένη παράλειψη υποβολής ή πληρωμής οδηγεί σε αποκλεισμό από το καθεστώς και σε απαγόρευση δύο ετών.

Τι αλλάζει: ευρύτερη Ενιαία Θυρίδα

Στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων της ΕΕ VAT in the Digital Age (ViDA), η Ενιαία Θυρίδα θα καλύπτει περισσότερες παροχές προς καταναλωτές και επίσης μεταφορές του δικού σας αποθέματος σε αποθήκες άλλων κρατών μελών. Για πωλητές που διατηρούν απόθεμα σε πολλές χώρες, αυτό θα πρέπει τελικά να καταργήσει πολλές αλλοδαπές εγγραφές στο μητρώο ΦΠΑ.

Εγγραφή VAT OSS και τριμηνιαίες δηλώσεις με την Eesti Firma

Η Eesti Firma βοηθά εσθονικές εταιρείες να αποκτήσουν τον αριθμό ΦΠΑ που απαιτεί το OSS, να ολοκληρώσουν την εγγραφή OSS στο e-MTA και να υποβάλλουν τριμηνιαίες δηλώσεις ΦΠΑ OSS στο πλαίσιο της λογιστικής υπηρεσίας μας. Εάν μόλις ξεκινάτε κατάστημα, η σύσταση εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου μας διευθετεί την εταιρεία και τη θέση της ως προς τον ΦΠΑ από την πρώτη ημέρα. Πείτε μας τι πωλείτε και πού βρίσκονται οι πελάτες σας, και θα σας συμβουλεύσουμε εάν το OSS, το IOSS ή ένας τοπικός αριθμός ΦΠΑ ταιριάζει στο μοντέλο σας.

Στείλτε αίτημα

Συχνές ερωτήσεις