Τι είναι ένα κρυπτοστοιχείο;

Κάθε ευρωπαϊκός κανόνας για την αλυσίδα συστοιχιών και την ψηφιακή χρηματοδότηση ξεκινά από το ίδιο ερώτημα: τι θεωρείται κρυπτοστοιχείο; Η απάντηση καθορίζει ποιο κανονιστικό πλαίσιο εφαρμόζεται σε ένα token, ποιος το εποπτεύει και τι μπορεί να αναμένει ο κάτοχός του. Ο Κανονισμός για τις Αγορές Κρυπτοστοιχείων, συνήθως MiCA, δίνει την απάντηση με μία πρόταση στο άρθρο ορισμών του.

Ο οδηγός αυτός αναλύει την πρόταση με απλή γλώσσα: κάθε στοιχείο του νομικού ελέγχου, όσα ο ορισμός σκόπιμα αφήνει εκτός, τις κατηγορίες token που αναγνωρίζει ο κανονισμός και το λεξιλόγιο — ψηφιακό στοιχείο, εικονικό στοιχείο, token, κρυπτονόμισμα — που χρησιμοποιείται συχνά με σχεδόν την ίδια έννοια.

Η νομική έννοια του κρυπτοστοιχείου κατά τη MiCA

Το άρθρο 3 παράγραφος 1 σημείο 5 του Κανονισμού για τις Αγορές Κρυπτοστοιχείων ορίζει το κρυπτοστοιχείο ως ψηφιακή αναπαράσταση αξίας ή δικαιώματος, η οποία μπορεί να μεταβιβάζεται και να αποθηκεύεται ηλεκτρονικά με χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού ή παρόμοιας τεχνολογίας. Παρότι σύντομη, αυτή η πρόταση καθορίζει τη νομική έννοια του όρου και ολόκληρο το πεδίο του καθεστώτος.

Ψηφιακή αναπαράσταση αξίας ή δικαιώματος

Η πρώτη προϋπόθεση καλύπτει δύο διαφορετικά πράγματα. Μια μονάδα μπορεί να αντιπροσωπεύει αξία — κάτι για το οποίο οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να πληρώσουν ή να ανταλλάξουν με χρήματα. Ή μπορεί να αντιπροσωπεύει ένα δικαίωμα — πρόσβαση σε υπηρεσία, μερίδιο ανταμοιβής, ψήφο για τον τρόπο λειτουργίας ενός έργου. Αρκεί οποιοδήποτε από τα δύο. Σημασία έχει και η λέξη αναπαράσταση: το token παραπέμπει σε κάτι, δεν είναι το ίδιο το πράγμα, και η εγγραφή στο καθολικό μπορεί να διαχωριστεί από την αξίωση που το στηρίζει.

Δυνατότητα ηλεκτρονικής μεταβίβασης και αποθήκευσης

Ένα κρυπτοστοιχείο πρέπει να μπορεί να αλλάζει χέρια και να τηρείται. Στην πράξη, το token μπορεί να αποστέλλεται από ένα πορτοφόλι σε άλλο μέσω δικτύου και να φυλάσσεται εκεί, χωρίς τράπεζα, θησαυροφυλάκιο ή έντυπο πιστοποιητικό σε κανένα σημείο της αλυσίδας.

Με χρήση τεχνολογίας κατανεμημένου καθολικού ή παρόμοιας τεχνολογίας

Η τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT) είναι ένα αρχείο που τηρείται παράλληλα σε πολλούς ανεξάρτητους υπολογιστές και συγχρονίζεται με συμφωνημένη διαδικασία αντί να ελέγχεται από έναν μόνο διαχειριστή. Η αλυσίδα συστοιχιών είναι η γνωστότερη μορφή DLT. Η φράση ή παρόμοια τεχνολογία είναι σκόπιμη: διατηρεί τον ορισμό τεχνολογικά ουδέτερο, ώστε μια μελλοντική σχεδίαση καθολικού να μην ξεφεύγει από τους κανόνες. Ισχύει όμως και το αντίστροφο. Υπόλοιπο στο εσωτερικό σύστημα τράπεζας, πόντοι επιβράβευσης και υπόλοιπο νομίσματος σε παιχνίδι είναι ψηφιακά και κατά μία έννοια μεταβιβάσιμα, αλλά καταγράφονται σε αρχείο που ελέγχει ένας φορέας· άρα κανένα δεν είναι κρυπτοστοιχείο.

Τι δεν είναι κρυπτοστοιχείο

Ο κανονισμός γράφτηκε για να καλύψει στοιχεία που δεν κάλυπτε προηγούμενη χρηματοπιστωτική νομοθεσία. Όταν ένα μέσο ήδη ρυθμίζεται, το προγενέστερο πλαίσιο εξακολουθεί να εφαρμόζεται και το καθεστώς κρυπτοστοιχείων παραμερίζει. Η περιτύλιξη ενός γνώριμου προϊόντος σε token δεν αλλάζει τίποτα — κρίνεται η ουσία, όχι η συσκευασία.

Τύποι κρυπτοστοιχείων: οι τρεις κατηγορίες

Ό,τι περνά τον έλεγχο των τριών μερών είναι κρυπτοστοιχείο. Στη συνέχεια, ο κανονισμός ταξινομεί αυτά τα στοιχεία ανάλογα με όσα υπόσχονται για τη δική τους αξία: token που υποστηρίζεται από καλάθι νομισμάτων ή εμπορευμάτων, token συνδεδεμένο με ένα μόνο νόμισμα και όλα τα υπόλοιπα — η κατηγορία που περιλαμβάνει το Bitcoin, το Ether και τα περισσότερα γνωστά παραδείγματα της αγοράς.

Μια λέξη απουσιάζει εμφανώς από το νομικό κείμενο: stablecoin. Ο κανονισμός την αποφεύγει επειδή περιγράφει επιδίωξη και όχι δομή. Αυτό που η αγορά αποκαλεί stablecoin ανήκει σε μία από τις δύο πρώτες κατηγορίες, ανάλογα με το στοιχείο με το οποίο συνδέεται το token για σταθερότητα.

Κρυπτοστοιχείο, ψηφιακό στοιχείο και εικονικό στοιχείο: το λεξιλόγιο

Οι αρχάριοι συχνά μπερδεύονται από τον αριθμό των λέξεων που χρησιμοποιούνται για ό,τι φαίνεται να είναι το ίδιο πράγμα. Η διαφορά είναι κυρίως θεσμική — διαφορετικοί φορείς επέλεξαν διαφορετικές ονομασίες — και όχι εννοιολογική. Διαφέρει και η γραφή: ο κανονισμός χρησιμοποιεί παύλα στον όρο, ενώ η αγορά συνήθως γράφει crypto asset χωρίς παύλα, χωρίς να προκύπτει διαφορά.

• Ψηφιακό στοιχείο — ο ευρύτερος όρος και ο συνηθέστερος στη Βόρεια Αμερική. Κάθε κρυπτοστοιχείο είναι ψηφιακό στοιχείο, όχι όμως και το αντίστροφο: μια φωτογραφία ή μια γραμμή βάσης δεδομένων είναι ψηφιακό στοιχείο και τίποτα περισσότερο.
• Εικονικό στοιχείο — η ορολογία της Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης, του φορέα που θέτει παγκόσμια πρότυπα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Καλύπτει ψηφιακές αναπαραστάσεις αξίας που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγής ή μεταβίβασης και να χρησιμοποιηθούν για πληρωμή ή επένδυση, ενώ εξαιρεί ψηφιακές μορφές εθνικού νομίσματος και μέσα που ήδη καλύπτονται αλλού. Η επικάλυψη είναι μεγάλη· η φράση ή παρόμοια τεχνολογία καθιστά την ευρωπαϊκή εκδοχή οριακά ευρύτερη.
• Crypto token, ψηφιακό token ή coin — καθημερινές συντομογραφίες για μία μονάδα, ιδίως όταν εκδίδεται σε αλυσίδα συστοιχιών άλλου φορέα αντί να λειτουργεί σε δική της αλυσίδα. Ο κανονισμός ενσωματώνει το token στις ονομασίες των δικών του κατηγοριών, επομένως οι δύο λέξεις χρησιμοποιούνται εναλλακτικά.
• Κρυπτονόμισμα — καθημερινός υποόρος που καλύπτει μονάδες τις οποίες οι άνθρωποι πράγματι χρησιμοποιούν ως χρήμα. Η ευρωπαϊκή νομοθετική διατύπωση τον αποφεύγει: τα περισσότερα κρυπτοστοιχεία δεν προορίζονται να λειτουργούν ως νόμισμα και κανένα δεν αποτελεί νόμιμο χρήμα.

Με λίγα λόγια, το εικονικό στοιχείο είναι κρυπτοστοιχείο υπό το πρίσμα της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και το κρυπτονόμισμα είναι μία χρήση ανάμεσα σε πολλές. Σε ένα έγγραφο συμμόρφωσης, ο όρος συνήθως δείχνει ποιος έγραψε τους κανόνες, όχι τι είδους στοιχείο εννοείται.

Γιατί έχει σημασία ο ορισμός στην πράξη

Πριν υπάρξει κοινός ορισμός, το ίδιο token μπορούσε να είναι ρυθμιζόμενο μέσο στη μία πλευρά ενός συνόρου και μη ρυθμιζόμενη περιέργεια στην άλλη. Οι εκδότες έκαναν εκτιμήσεις, οι πλατφόρμες διενεργούσαν νέα ανάλυση για κάθε χώρα και οι κάτοχοι δεν γνώριζαν ποια προστασία είχαν. Ένας ορισμός καταργεί αυτή την αβεβαιότητα: στοιχείο που ταξινομείται σε ένα κράτος μέλος έχει την ίδια ιδιότητα σε όλη την Ένωση.

Ο ορισμός επίσης διατυπώνεται με γνώμονα τη λειτουργία και όχι την τεχνολογία, συνεπώς το αποτέλεσμα εξαρτάται από το τι αντιπροσωπεύει ένα token, πώς μετακινείται και με τι συνδέεται ως προς την αξία. Η εμπορική προώθηση ενός έργου δεν έχει βαρύτητα. Χρήσιμη συνήθεια είναι να διαπιστώνετε τι κάνει ένα token προτού δεχθείτε την ονομασία του.

Συχνές ερωτήσεις