Estland of Roemenië: belasting op verkoop of op opname

Roemenië en Estland staan beide op elke lijst van de goedkoopste EU-landen om een bedrijf te starten, en terecht. Roemeense micro-ondernemingen betalen 1% omzetbelasting in plaats van vennootschapsbelasting op winst; Estse bedrijven betalen helemaal geen vennootschapsbelasting totdat winst aan de eigenaar wordt uitgekeerd. Beide cijfers kloppen. Wat de lijsten weglaten, is waaraan elk cijfer is gekoppeld: in Roemenië aan een omzetgrens, een verplichte werknemer en 16% belasting op dividenden; in Estland aan één heffing van 22% wanneer het geld de onderneming verlaat, en daarvoor niets.

Deze gids Estland versus Roemenië is geschreven voor drie soorten mensen die beide landen samen zoeken: Roemeense oprichters wier SRL de microregeling ontgroeit, teams die in Roemenië aannemen en zich afvragen waar het bedrijf zelf gevestigd moet zijn, en niet-ingezeten eigenaren die vanuit een derde land een Roemeense SRL met een Estse OÜ vergelijken. We volgen één klein bedrijf door beide stelsels en zijn eerlijk over de situatie waarin een bedrijf in Estland registreren helemaal niet helpt: wanneer u in Roemenië woont en verder niets verandert.

Wat de Roemeense micro-ondernemingsbelasting van 1% werkelijk betekent

De “1%-belasting in Roemenië” die elke ranglijst voor lage belastingen noemt, hoort bij een bijzondere regeling voor micro-ondernemingen. Vier kenmerken veranderen de rekensom, en elk verdient uitleg.

Het is omzetbelasting, geen winstbelasting

Een Roemeense micro-onderneming betaalt 1% van haar omzet. Kosten tellen niet mee: een bedrijf dat €90.000 factureert en €80.000 uitgeeft, betaalt dezelfde €900 als een bedrijf dat niets uitgeeft. Voor een consultant met vrijwel geen kosten is dit een voordeel. Voor een wederverkoper, een bureau dat onderaannemers inzet of elk bedrijf met lage marges wordt belasting op omzet stilzwijgend een groot deel van de werkelijk verdiende winst.

Iemand moet op de loonlijst staan

Om het tarief van 1% te gebruiken, moet het bedrijf minstens één persoon in dienst hebben met een Roemeens arbeidscontract. Zonder personeel betaalt het in plaats daarvan de gewone vennootschapsbelasting van 16% over de winst. De meeste eigenaar-ondernemers lossen dit op door zichzelf tegen minimumloon op de loonlijst te zetten: het bedrijf geeft inclusief premies circa €10.000 per jaar uit, waarvan ongeveer €6.000 als nettoloon naar de eigenaar terugkomt. Dat werkt prima als u in Roemenië woont. Woont u elders, dan wordt het lastig: een niet-EU-burger heeft een werkvergunning nodig om bij een Roemeens bedrijf in dienst te zijn, en zelfs een EU-burger die vanuit een ander land werkt, is daar doorgaans sociale premies verschuldigd, niet in Roemenië. Externe eigenaren nemen daarom een echte lokale werknemer aan of geven de microregeling op.

Er is een grens, en die daalt

De regeling is alleen beschikbaar zolang de jaaromzet onder het lei-equivalent van €100.000 blijft. Overschrijdt u die, dan betaalt het bedrijf vanaf dat kwartaal 16% over de winst, zonder mogelijkheid om terug te keren. De grens was vroeger meerdere malen hoger en is herhaaldelijk verlaagd; beschouw 1% dus als een beginvoorwaarde, niet als een permanente. Een aandeelhouder die meer dan een kwart van één micro-onderneming bezit, mag ook geen tweede bezitten, wat de voor de hand liggende omweg afsluit.

Dividenden worden opnieuw belast

Wat na de 1% en het salaris overblijft, is bedrijfswinst; uitkering ervan kost nog eens 16% dividendbelasting, ingehouden door het bedrijf. Eigenaren die in Roemenië wonen, betalen ook een zorgbijdrage over dividenden boven een bescheiden drempel, gemaximeerd op ongeveer €2.000 per jaar. De werkelijke kosten om geld uit een Roemeense micro-onderneming in uw zak te krijgen zijn dus 1% van de omzet, plus de loonlijst, plus 16% van wat overblijft.

0% vennootschapsbelasting in Estland: niets verschuldigd totdat winst het bedrijf verlaat

Een Estse OÜ kent geen omzetbelasting, geen microregeling waarvoor u moet kwalificeren en geen grens om in de gaten te houden: de 0% vennootschapsbelasting op ingehouden winst geldt voor elk bedrijf, ongeacht omvang of sector, en of de winst jaren op de bank staat of wordt besteed aan salarissen, software, reclame of personeel. Het enige belastbare moment voor de vennootschap is een dividend: dan betaalt het bedrijf 22/78 van het nettobedrag, oftewel 22% van het brutobedrag, en een individuele aandeelhouder is in Estland verder niets verschuldigd. Er is geen afzonderlijke dividendinhouding daarbovenop, geen werknemersvereiste en geen minimumsalaris dat de eigenaar moet opnemen. De regels over Estse dividenden behandelen timing en administratie uitgebreider.

Het gevolg is dat Estland niet kijkt naar hoeveel u verkoopt of naar uw marges. Het kijkt naar één ding: hebt u dit jaar winst uitgekeerd? Daardoor is het neutraal voor de wederverkoper met lage marges en gunstig voor de oprichter die herinvesteert; precies de twee gevallen waarin de Roemeense regeling het zwakst is.

Eén freelancer, €90.000 omzet, drie manieren van belastingheffing

De duidelijkste manier om OÜ en SRL te vergelijken is één bedrijf door beide stelsels te volgen. Neem een zelfstandige consultant die jaarlijks €90.000 factureert, €30.000 uitgeeft aan tools, reizen en onderaannemers, en vóór belasting €60.000 overhoudt. De eigenaar woont buiten beide landen. De Roemeense microkolom gaat ervan uit dat de eigenaar de verplichte werknemer tegen minimumloon is; de standaardkolom geldt zodra het bedrijf geen werknemer heeft of de grens is ontgroeid.

In het jaar waarin de eigenaar alles opneemt, liggen beide uitkomsten enkele honderden euro’s van elkaar en loopt Roemenië licht voor zodra het salaris wordt meegeteld. In elk ander jaar loopt Estland voor met het volledige bedrag dat Roemenië ongeacht uitkering int: hier circa €5.000, en veel meer voor een bedrijf dat de microregeling is ontgroeid en 16% betaalt over winst die het nooit aanraakt. Bij een lagere marge wordt de Roemeense kant slechter: €90.000 omzet met slechts €20.000 winst is nog steeds €900 plus het salaris verschuldigd, nu een kwart van de inkomsten.

SRL versus OÜ: waar de eigenaar van elk bedrijf mee te maken krijgt

Voor de situaties eerst de feiten. De Roemeense besloten vennootschap heet SRL; de Estse OÜ. Beide bieden beperkte aansprakelijkheid, kunnen volledig eigendom zijn van een buitenlander en zijn EU-vennootschappen. De onderstaande lijst laat zien waar ze uiteenlopen. Drempels veranderen soms, maar de structuur van elk stelsel niet.

U woont in Roemenië en voelt zich aangetrokken tot een Ests bedrijf: lees dit eerst

De meeste mensen die deze landen vergelijken, zijn helemaal geen buitenlanders. Het zijn Roemeense freelancers en oprichters die de microgrens hebben zien dalen, de dividendbelasting zien stijgen en de IT-salarisvrijstelling zien verdwijnen, en hebben gelezen dat een Ests bedrijf 0% betaalt. Het eerlijke antwoord is voor de meesten ongemakkelijk: een Estse OÜ lost een Roemeense belastingpositie niet op zichzelf op.

Een bedrijf wordt belast waar het wordt geleid, niet waar het is opgericht

Als u in Boekarest woont, daar elke beslissing neemt en het bedrijf alleen in Tallinn registreert, mag de Roemeense fiscus de OÜ behandelen als een Roemeens bedrijf, de winst tegen 16% belasten en Roemeense aangiften verwachten. Het Estse register verandert niet vanwaar het bedrijf wordt geleid. Dit is geen Estse bijzonderheid; zo beschermt elk EU-land, inclusief Roemenië, zijn belastinggrondslag. Een Ests bedrijf dat volledig vanuit een Roemeens appartement wordt geleid, is een Roemeens bedrijf met buitenlandse administratie en twee sets accountants, ongeacht het oprichtingsland.

De drie situaties waarin Estland werkelijk helpt

• U vertrekt, of bent nooit aangekomen. Een Roemeen die naar Spanje, Duitsland, Dubai of onderweg verhuist, kan de klantenbasis behouden en de SRL inruilen voor een OÜ die wordt geleid vanuit de plek waar diegene nu woont; dezelfde logica geldt voor Moldavische oprichters met een Roemeens paspoort die buiten Roemenië wonen en werken. De 1% zou toch verloren gaan, omdat de werknemersvoorwaarde emigratie zelden overleeft.
• U bent de microregeling ontgroeid en herinvesteert. Een bedrijf boven €100.000 omzet betaalt in Roemenië 16% over de winst. Als de eigenaar de feitelijke leiding buiten Roemenië kan plaatsen, dus een bestuurder in het buitenland en daar genomen en gedocumenteerde besluiten, betaalt de OÜ 0% over winst die in het bedrijf blijft. Dit werkt alleen met echte substantie, niet met een brievenbus.
• U bouwt vanaf dag één iets internationaals. Investeerders, buitenlandse partners en betalingsdienstverleners kennen Estse bedrijven. Dat is een reden om in Estland op te richten en de discipline te aanvaarden om het van buiten Roemenië te leiden, of om er een Roemeens bedrijf onder te houden, zoals de volgende sectie uitlegt.

Voor een Roemeense inwoner die blijft, is de realistische vergelijking niet SRL versus OÜ maar SRL versus zelfstandige. Een geregistreerde zelfstandige (PFA) betaalt 10% inkomstenbelasting plus pensioen- en zorgpremies over gemaximeerde grondslagen, circa €15.500 bij €60.000 netto-inkomen: iets meer dan de microroute, maar zonder bedrijf om te onderhouden. Alle drie liggen dicht bij elkaar wanneer alles wordt uitgekeerd, en lopen uiteen zodra u geld in het bedrijf houdt of boven de grens groeit.

Ontwikkelaars inhuren in Roemenië, het bedrijf in Estland houden: wanneer het antwoord beide is

De tweede grote groep zoekers kiest helemaal niet tussen beide landen. Zij doen aan nearshoring: ze hebben ingenieurs, ontwerpers of ondersteunend personeel gevonden in Cluj, Timișoara of Iași en willen weten waar het bedrijf dat hen betaalt geregistreerd moet zijn. Voor hen is de verstandige structuur meestal twee bedrijven met duidelijke rollen.

De Estse OÜ is tegelijk holding en operationele onderneming: zij bezit het product, tekent klantcontracten, houdt het intellectuele eigendom en ontvangt de omzet. Een Roemeense dochter, een SRL eronder, neemt de ontwikkelaars in dienst, huurt het kantoor en factureert de moeder voor het werk tegen een eerlijke prijs. Het Roemeense bedrijf werkt met de gewone winregeling van 16% en een bescheiden marge, zodat de belastingaanslag klein is; de Estse moeder betaalt niets over wat zij behoudt en 22% alleen over wat de oprichter uiteindelijk opneemt. Zodra de OÜ de SRL een jaar heeft gehouden, stromen dividenden uit Roemenië zonder Roemeense inhouding omhoog, en Estland belast ze doorgaans niet opnieuw wanneer ze worden doorgegeven.

Voor één of twee medewerkers kan een employer-of-record-dienst het Roemeense dienstverband dragen zonder dochteronderneming. Eén ding verrast de meeste oprichters: Roemenië is goedkoop om personeel aan te nemen omdat salarissen lager zijn, niet omdat loonbelasting laag is. Bijna de hele last ligt bij de werknemer, dus zodra u het nettoloon van een ontwikkelaar vastlegt, komt de totale kost voor het bedrijf dicht bij die in Estland uit. Daarom is het logisch het Roemeense bedrijf als kostencentrum onder de Estse moeder te houden, en niet andersom.

Een Roemeens of Ests bedrijf vanuit het buitenland runnen: accountants, lei en banken

Bedrijfsregistratie duurt op beide plaatsen dagen, of u nu in Tallinn of Boekarest opricht. Het verschil zit in de jaren daarna, verdeeld over allerlei kleine zaken die nooit in een tarieventabel staan. Met een e-Residency-kaart ondertekent de eigenaar van een Ests bedrijf contracten, dient het jaarverslag en belastingaangiften in en werkt het register bij vanaf een laptop, in het Engels; een boekhouder verzorgt de maandelijkse cijfers en de rest is een inlog. Alleen een geregistreerd adres en, wanneer het bedrijf op een buitenlands adres is geregistreerd, een erkende contactpersoon voor officiële post worden ingekocht.

Een Roemeense SRL kan in de praktijk niet zonder lokale accountant worden gerund. Belastingaangiften, loonaangiften en jaarrekeningen gaan in het Roemeens naar de belastingdienst, B2B-facturen moeten binnen vijf werkdagen naar het nationale e-factureringssysteem worden geüpload en ook een standaard auditbestand van de administratie gaat naar de fiscus. De vergoeding van de accountant, de statutaire zetel en het salaris dat de onderneming micro houdt, vormen de werkelijke lopende kosten. Als buitenlander een bedrijf in Roemenië registreren is op zichzelf eenvoudig, met een volmacht in plaats van een reis; de geapostilleerde en vertaalde documenten vooraf zijn het trage deel.

Roemenië gebruikt de euro niet

Een Roemeens bedrijf voert zijn boeken en betaalt belastingen in lei. Het kan buitenlandse klanten in euro’s factureren en een eurorekening aanhouden, maar elke ontvangen euro wordt voor de boekhouding omgerekend tegen de officiële koers; het verschil met de koers op de dag dat het geld wordt gewisseld, verschijnt als winst of verlies. Drempels in euro’s, waaronder de microgrens van €100.000, worden getoetst tegen een lei-koers die eenmaal per jaar wordt vastgesteld. Een Ests bedrijf werkt van begin tot eind in euro’s, wat voor een bedrijf dat euro’s verdient één variabele wegneemt.

Een zakelijke bankrekening openen is in beide landen het trage deel

Geen van beide landen maakt het een niet-ingezeten eigenaar gemakkelijk om een traditionele bankrekening te openen; dit vertraagt een start het vaakst. Ze verschillen in hoe belangrijk dat is. Een Roemeens bedrijf moet wettelijk minstens één betaalrekening bij een Roemeense bank of de staatskas aanhouden; zonder rekening kan de fiscus het inactief verklaren. Roemeense banken willen de bestuurder doorgaans in een filiaal zien en beoordelen buitenlandse eigendom streng, dus deze rekening is meestal de ene onvermijdelijke reis van de oprichter. Voor een Ests bedrijf bestaat die regel niet: het kan overal in de EER bankieren en de meeste externe oprichters runnen een OÜ op een erkende elektronischgeldrekening zoals Wise, Revolut Business of Paysera zonder ooit een Estse bank te benaderen. Grote kaartverwerkers, waaronder Stripe, accepteren bedrijven uit beide landen.

De regels veranderen, in Roemenië sneller

Roemenië heeft in korte tijd de grens, tariefschijven, werknemersvoorwaarde en dividendbelasting aangepast, telkens ten nadele van kleine bedrijven. Estland heeft ook tarieven verhoogd, recentelijk de BTW, maar de vorm van het stelsel houdt al meer dan twee decennia stand: geen belasting totdat winst wordt uitgekeerd. Een Roemeens plan heeft een veranderingsmarge nodig die een Ests plan niet nodig heeft.

BTW in Roemenië versus Estland: het werkelijke voordeel en voor wie het geldt

Op papier wint Roemenië duidelijk met BTW: 21% tegen 24% in Estland, en een registratiedrempel van circa €78.000 tegen €40.000. Een bedrijf dat aan Roemeense consumenten verkoopt, kan langer buiten de BTW blijven en rekent minder zodra het geregistreerd is. Voor een externe oprichter is het voordeel grotendeels theoretisch: zakelijke klanten elders in de EU worden vanuit beide landen zonder BTW gefactureerd, consumenten in andere lidstaten betalen via de one-stop-shop het tarief van hun eigen land en klanten buiten de EU betalen niets. Het tarief op de poster raakt alleen wat u thuis aan mensen verkoopt, en de oprichters voor wie deze pagina is geschreven verkopen daar zelden veel.

Wanneer een bedrijf openen in Roemenië het betere antwoord is

Roemenië concurreert om dezelfde oprichters als Bulgarije met 10% en Hongarije met 9% vennootschapsbelasting, en houdt zich goed staande tegenover beide. Het komt ook vaker beter uit dan een Ests bedrijf dan de rest van deze pagina wellicht suggereert; een eerlijke vergelijking moet zeggen wanneer. De lijst is niet kort.

• U woont in Roemenië en blijft daar. Dan bent u zelf de werknemer, is uw bureau het kantoor en is de accountant lokaal. De microregeling werkt zoals bedoeld en een Ests bedrijf voegt alleen de regels van een tweede land en risico rond de plaats van leiding toe.
• U neemt toch al personeel aan in Roemenië. Een ontwikkelingsteam, servicedesk of magazijn vervult de werknemersvoorwaarde als neveneffect. Roemenië heeft een van de grootste pools ingenieurs in de regio, tegen lonen ruim onder West-Europa, en een Roemeens bedrijf, alleen of onder een Estse moeder, is de gebruikelijke manier om hen in dienst te nemen.
• Uw klanten zijn Roemeens. Negentien miljoen consumenten, het lagere BTW-tarief en de hogere BTW-drempel zijn allemaal argumenten voor een lokaal bedrijf. Estland heeft 1,4 miljoen inwoners.
• U neemt elk jaar alle winst op en blijft onder de grens. Zoals het uitgewerkte voorbeeld toont, loopt de microroute in dat specifieke geval net voor op Estland, mits de salarisvoorwaarde voor u makkelijk te vervullen is.
• U wilt subsidiegeld. Roemenië leidt aanzienlijke EU- en nationale subsidieprogramma’s naar lokaal geregistreerde bedrijven, doorgaans met een inwonende eigenaar of bestuurder; een Ests bedrijf komt er niet voor in aanmerking.

Als uw bedrijf hieronder valt, open het dan in Roemenië en laat de rest van deze pagina u niet van gedachten brengen. Is uw bedrijf een externe dienstverlener, softwarebedrijf of e-commercebedrijf van iemand die niet in Roemenië wil wonen of personeel wil aannemen, dan bereiken de bovenstaande voordelen u niet; wat overblijft zijn omzetbelasting, loonlijst en de grens.

Roemenië versus Estland voor verschillende soorten oprichters

Estland of Roemenië: waar een niet-ingezeten oprichter uitkomt

Roemenië biedt een van de goedkoopste vennootschapsbelastingregelingen in de EU voor een werkelijk klein bedrijf, maar het lage tarief is voorwaardelijk: afhankelijk van omzet, personeelsbestand, onder een veranderlijke grens blijven en een tweede belasting wanneer geld eruit komt. Estland koos het tegenovergestelde: één gebeurtenis tegen één tarief belasten en de eigenaar tot dan met rust laten. Voor een niet-ingezeten oprichter die grensoverschrijdend verkoopt en herinvesteert voordat dividenden worden opgenomen, is dat goedkoper en eenvoudiger, en blijft het goedkoper zodra het bedrijf voorbij het punt groeit waarop de Roemeense regeling wegvalt. Het enige wat Estland niet kan doen, is overrulen waar u woont: een Roemeense inwoner krijgt het Estse resultaat alleen door te verhuizen, de leiding te verplaatsen of het Estse bedrijf met een Roemeense dochter te combineren. Oprichters die meer dan deze twee landen afwegen, kunnen onze bredere gidsen lezen over waar een bedrijf op te zetten en in welk land een bedrijf te starten.

Onze plaats in deze vergelijking

Eesti Firma registreert en beheert Estse bedrijven voor eigenaren in het buitenland, dus wij zijn niet neutraal en zeggen dat liever dan anders voor te wenden. Wanneer een oprichter ons vertelt in Boekarest te wonen en daar te willen blijven, adviseren we de SRL te houden. Voor de meeste van onze klanten, niet-ingezeten oprichters die online diensten of producten verkopen vanaf waar zij zich ook bevinden, past de Estse OÜ beter, en wij kunnen uw Europese bedrijf oprichten in Estland, het geregistreerde adres verzorgen en zorgen voor boekhouding en het jaarverslag, zodat het bedrijf even gemakkelijk blijft als op de eerste dag.

Stuur een aanvraag

Veelgestelde vragen