W ciągu ostatnich pięciu lat sektor usług finansowych i płatniczych na Litwie rozwijał się dynamicznie, a dziś kraj ten jest ugruntowanym jednym z czołowych europejskich ośrodków fintech. Trudno wyobrazić sobie nowoczesną technologię finansową bez kryptowalut i innych produktów opartych na blockchainie, dlatego Litwa stopniowo stała się również jednym z głównych europejskich centrów giełd kryptowalut i dostawców usług w zakresie aktywów wirtualnych (VASP).
30 czerwca 2022 r. Sejm Republiki Litewskiej przyjął pakiet zmian do ustawy o zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (ustawy AML). Celem zmian w ustawie AML jest uporządkowanie ram prawnych dotyczących aktywów wirtualnych oraz podniesienie w pewnym stopniu progu wejścia dla dostawców usług kryptowalutowych, co powinno poprawić jakość, przejrzystość i wiarygodność usług wymiany i przechowywania kryptowalut w kraju.
Przede wszystkim zmiany doprecyzowały definicję waluty wirtualnej. Zgodnie z litewskim prawem przeciwdziałania praniu pieniędzy termin ten obejmuje wszystkie kryptowaluty i większość rodzajów tokenów oraz jest zdefiniowany następująco:
Waluta wirtualna – definicja w ustawie AML
Waluta wirtualna jest instrumentem mającym wartość cyfrową, lecz nieposiadającym statusu prawnego waluty ani pieniądza, nieemitowanym ani niegwarantowanym przez bank centralny lub inny organ państwowy i niekoniecznie powiązanym z walutą, lecz uznawanym przez osoby fizyczne lub podmioty za środek wymiany, który może być przekazywany, przechowywany, sprzedawany, wymieniany, inwestowany i wykorzystywany do rozliczeń drogą elektroniczną.
Nowe wymogi dla firm kryptowalutowych i VASP na Litwie
Zmiany w ustawie AML wprowadziły również dodatkowe wymogi dla firm kryptowalutowych świadczących usługi wymiany i przechowywania kryptoaktywów – czyli dla obu kategorii VASP: operatorów wymiany walut wirtualnych oraz operatorów depozytowych portfeli walut wirtualnych. Najważniejsze postanowienia przedstawiono poniżej.
Kapitał zakładowy firmy kryptowalutowej na Litwie
Osoba prawna utworzona w Republice Litewskiej, która zamierza działać jako operator wymiany walut wirtualnych i/lub operator depozytowego portfela, musi posiadać zarejestrowany kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 125 000 EUR.
Lokalny AML officer / MLRO dla litewskiego VASP
Osoba prawna, która rozpoczęła działalność jako operator wymiany walut wirtualnych i/lub operator depozytowego portfela, musi mieć członka wyższej kadry kierowniczej będącego stałym rezydentem Litwy oraz wyznaczyć lokalnego AML officer (MLRO) odpowiedzialnego za zgodność z przepisami przeciwdziałania praniu pieniędzy.
Obsługa litewskiego rynku
Litewski VASP nie może świadczyć usług wyłącznie klientom z innego kraju ani koncentrować się na rynku innego kraju w takim stopniu, że działalność w Republice Litewskiej mogłaby zostać uznana za formalną i nieistotną na podstawie modelu biznesowego spółki.
Jak dostosować firmę kryptowalutową do nowych wymogów FNTT
FNTT (Służba Dochodzeń w Sprawach Przestępstw Finansowych), która nadzoruje litewskie VASP, wyznaczyła okres przejściowy. Firmy kryptowalutowe, które uzyskały licencję kryptowalutową na Litwie – tj. zarejestrowały się jako operator wymiany walut wirtualnych i/lub operator depozytowego portfela – przed 1 listopada 2022 r., muszą spełnić nowe wymogi najpóźniej do 31 grudnia 2022 r. i mogą bez ograniczeń kontynuować działalność w okresie przejściowym.
Rejestracja kapitału zakładowego
Firmy kryptowalutowe działające w tej jurysdykcji muszą utworzyć kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 125 000 EUR, wpłacając środki na rachunek bieżący spółki, po czym podwyższenie kapitału zakładowego należy zarejestrować w litewskim Rejestrze Osób Prawnych i wykazać na karcie rejestrowej spółki.
Litewskie prawo spółek pozwala na etapowe wnoszenie wkładów na kapitał zakładowy: na początkowym etapie wpłaca się 25% zadeklarowanej kwoty, a pozostałe 75% musi zostać wpłacone w ciągu jednego roku kalendarzowego.
Zatrudnienie lokalnego MLRO
Wszystkie aktywne litewskie giełdy kryptowalut i dostawcy portfeli depozytowych muszą najpóźniej do 31 grudnia 2022 r. zatrudnić lokalnego AML officer / MLRO, zawrzeć z nim umowę o pracę oraz powiadomić FNTT o jego powołaniu. Nasz zespół może zapewnić wsparcie HR w rekrutacji wykwalifikowanego MLRO spośród lokalnych rezydentów, sformalizowaniu stosunku pracy, zarejestrowaniu go w organie podatkowym i SODRA oraz powiadomieniu FNTT.
Co się stanie w przypadku zignorowania wymogów FNTT?
Konsekwencje braku zgodności
Firma kryptowalutowa, która nie spełni nowych wymogów ustawy AML do 31 grudnia 2022 r., zostanie usunięta z listy operatorów wymiany walut wirtualnych i/lub operatorów depozytowych portfeli prowadzonej przez FNTT oraz utraci prawo do świadczenia usług kryptowalutowych od 1 stycznia 2023 r.
Pomoc w dostosowaniu się do nowych wymogów FNTT
Nasi eksperci są gotowi pomóc dostosować projekt kryptowalutowy i doprowadzić firmę kryptowalutową do zgodności z nowymi wymogami FNTT: wnieść i zarejestrować kapitał zakładowy, znaleźć oraz zatrudnić wykwalifikowanego MLRO, a także rozwiązać inne kwestie pojawiające się podczas dostosowywania spółki do zmienionej ustawy AML.
Czy Litwa nadal jest atrakcyjną jurysdykcją dla projektów kryptowalutowych?
Tak. Litwa pozostaje jedną z najistotniejszych i najefektywniejszych jurysdykcji dla działalności związanej z kryptowalutami oraz usług wymiany i przechowywania kryptoaktywów i prawdopodobnie pozostanie nią jeszcze przez długi czas.
Powodem jest to, że lokalne regulacje dotyczące kryptowalut nadal należą do najprostszych, najjaśniejszych i najbardziej liberalnych w Europie. Ustawa AML nie nakłada na uczestników rynku kryptowalut żadnych dodatkowych obowiązków AML/KYC, które niepotrzebnie obciążałyby lub biurokratyzowały wewnętrzne procesy firmy kryptowalutowej. W tym sensie litewska polityka państwa wobec kryptoaktywów, ustawodawstwo AML/CFT i praktyka FNTT mogą być uznane za punkt odniesienia dla innych państw europejskich.
Opisane powyżej zmiany – wyższy kapitał zakładowy (przy czym na początkowym etapie wpłaca się tylko 25% wymaganych 125 000 EUR) oraz zaangażowanie lokalnego MLRO (na Litwie jest wielu wykwalifikowanych specjalistów AML) – nie są ani nadmierne, ani uciążliwe, a przeciętny uczestnik lokalnego rynku usług kryptowalutowych może je wdrożyć bez większych trudności.
Jeśli interesuje Państwa rejestracja firmy kryptowalutowej na Litwie i uzyskanie licencji VASP lub chcieliby Państwo dowiedzieć się więcej o zmianach w litewskich przepisach AML, prosimy o kontakt z naszymi konsultantami telefonicznie, e-mailem lub za pośrednictwem formularza kontaktowego na naszej stronie. Dalsze informacje o licencji kryptowalutowej na Litwie są dostępne na dedykowanej stronie naszego serwisu.
