VAT OSS ელექტრონული კომერციისთვის: როგორ ასახავს ესტონური კომპანია EU გაყიდვებს ერთ დეკლარაციაში

EU-ში ონლაინ გაყიდვები ერთიან ბაზარს ჰგავს, თუმცა საგადასახადო მიზნებისთვის ის ოცდაშვიდ ბაზრად იყოფა. მცირე ზღვრის გადალახვის შემდეგ, თითოეული მომხმარებლის ქვეყანა საკუთარ VAT-ს, საკუთარი განაკვეთით, მოითხოვს. VAT OSS, EU-ის One-Stop Shop, თითოეულ მათგანში რეგისტრაციისგან გათავისუფლებთ. ეს გზამკვლევი სქემას დეტალურად განიხილავს; სამომხმარებლო წესების, გადახდებისა და საბაჟოს ფართო სურათისთვის იხილეთ ჩვენი მიმოხილვა: როგორ მუშაობს ელექტრონული კომერციის კომპანია ესტონეთში.

რა არის VAT OSS და როგორ მუშაობს იგი?

VAT OSS არის EU-ის სპეციალური სქემა მომხმარებლებზე (B2C) ტრანსსასაზღვრო გაყიდვებზე VAT-ის დასადეკლარირებლად და არა ბიზნესებზე გაყიდვებისთვის. პრაქტიკაში ის ოთხ ეტაპად მუშაობს:

1. გადახდისას თითოეულ მომხმარებელს მისივე ქვეყნის VAT განაკვეთს არიცხავთ.
2. თითოეულ გაყიდვას მოხმარების ქვეყნის მიხედვით აღრიცხავთ.
3. ყოველ კვარტალში e-MTA-ში წარადგენთ ერთ OSS VAT დეკლარაციას, რომელშიც თითოეული ქვეყნის მიხედვითაა მითითებული გაყიდვები და VAT.
4. ერთ გადახდას ახორციელებთ EMTA-სთვის, რომელიც თითოეულ ქვეყანას მის წილს გადასცემს.

ეს დეკლარირების მექანიზმია და არა საგადასახადო შეღავათი: ადგილობრივი რეგისტრაციების შემთხვევაში გადასახდელი VAT იგივეა, თუმცა ათეული საგადასახადო უწყების ნაცვლად ერთ უწყებასთან გაქვთ საქმე.

VAT OSS მხოლოდ ელექტრონული კომერციისთვისაა?

არა. ვებმაღაზიები მომხმარებელთა უდიდესი ჯგუფია, თუმცა Union OSS სქემა — ვერსია, რომელსაც ესტონური კომპანიები იყენებენ — მოიცავს სხვა EU ქვეყნებში კერძო მომხმარებლებისთვის მიწოდების ორ სახეს:

• საქონლის დისტანციური გაყიდვები EU-ის ფარგლებში: საქონელი, რომელიც ერთი EU ქვეყნიდან სხვა ქვეყნის მომხმარებელს ეგზავნება, მიუხედავად იმისა, ის თქვენი საკუთარი ვებსაიტით იყიდება თუ სავაჭრო პლატფორმით.
• სხვა EU ქვეყანაში დასაბეგრი სამომხმარებლო (B2C) მომსახურებები: ციფრული მომსახურებები, როგორიცაა პროგრამული უზრუნველყოფის გამოწერები, აპები, სტრიმინგი, ელექტრონული წიგნები, ონლაინ კურსები და სხვა ჩამოსატვირთი მასალა, აგრეთვე არაციფრული მომსახურებები — უცხოეთში უძრავ ქონებაზე შესრულებული სამუშაო, სხვა წევრ სახელმწიფოში გამართული კულტურული, სპორტული, საგანმანათლებლო ან გასართობი ღონისძიებები და სატრანსპორტო საშუალების ქირაობა.

ამიტომ SaaS სტარტაპს, ონლაინ რეპეტიტორს ან რიგაში ფასიანი სემინარების მომწყობ სასწავლო კომპანიას შეუძლია OSS გამოიყენოს ერთი ამანათის გაგზავნის გარეშეც.

თუ თქვენი საქონელი EU-ის გარეთ მყოფი მომწოდებლისგან პირდაპირ თქვენს მომხმარებლებთან მიდის, OSS-ის ნაცვლად IOSS გჭირდებათ — იხილეთ ჩვენი IOSS-ის გზამკვლევი ესტონური კომპანიებისთვის.

მჭირდება OSS-ისთვის რეგისტრაცია? €10,000-იანი დისტანციური გაყიდვების ზღვარი

EU-ის დისტანციური გაყიდვების ზღვრის თანახმად, მხოლოდ ესტონეთში დაფუძნებულ კომპანიას შეუძლია EU მომხმარებლებზე საქონლისა და ციფრული მომსახურებების დისტანციურ გაყიდვებზე ესტონური VAT დაარიცხოს. პირობაა, რომ სხვა წევრ სახელმწიფოებში ამ გაყიდვების ჯამი მიმდინარე და წინა კალენდარულ წელს €10,000-ის ფარგლებში დარჩეს. როგორც კი ჯამი ამ ოდენობას გადააჭარბებს, მომხმარებლის ქვეყნის VAT ვრცელდება, იმ გაყიდვიდან დაწყებული, რომელმაც ზღვარი გადალახა. ამის შემდეგ ორი არჩევანი გაქვთ: OSS რეგისტრაცია ესტონეთში ან ცალკე VAT რეგისტრაცია თითოეულ ქვეყანაში, სადაც ყიდით.

ზღვარი მთელი EU-ისთვის ერთიანი თანხაა და არა თითოეული ქვეყნისთვის ცალკე ლიმიტი; ის ასევე მიუწვდომელია ბიზნესისთვის, რომელიც ერთზე მეტ EU ქვეყანაშია დაფუძნებული. ის მხოლოდ საქონელსა და ციფრულ მომსახურებებს მოიცავს: საზღვარგარეთ დასაბეგრი სხვა B2C მომსახურებები, მაგალითად სხვა წევრ სახელმწიფოში გამართული ღონისძიება, ამ ქვეყნის VAT-ით პირველი ევროდან იბეგრება. ზღვარზე ქვემოთაც შეგიძლიათ დანიშნულების ქვეყნის VAT აირჩიოთ, თუმცა ეს არჩევანი სულ მცირე ორი კალენდარული წლით გაკავშირებთ.

მაგალითი. ესტონური OÜ, რომელიც ტყავის ნაწარმს ონლაინ ყიდის, ოქტომბრისთვის ფინეთსა და გერმანიაში მომხმარებლებზე გაყიდვებით €10,400-ს აღწევს. იმ შეკვეთიდან, რომელმაც €10,000 გადალახა, ის ფინელ მყიდველებს ფინურ VAT-ს, გერმანელ მყიდველებს კი გერმანულ VAT-ს არიცხავს. OSS-ით ორივეს EMTA-სთვის ერთ დეკლარაციაში აცხადებს; მის გარეშე ფინური და გერმანული VAT ნომრები დასჭირდებოდა.

OSS ონლაინ კურსებისთვის, ვებინარებისა და პირდაპირი სტრიმებისთვის

ონლაინ განათლებას უფრო დეტალური განხილვა სჭირდება, რადგან ორი მსგავსი პროდუქტი განსხვავებულად იბეგრება. წინასწარ ჩაწერილი კურსი, რომელზეც მომხმარებლები პირდაპირი ჩართულობის გარეშე იღებენ წვდომას, ციფრულ მომსახურებად ითვლება და მასზე €10,000-იანი ზღვარი ვრცელდება. მომხმარებლებისთვის პირდაპირ ეთერში გადაცემული ვებინარები, ონლაინ გაკვეთილები და სხვა ღონისძიებები მაყურებლის ქვეყნის VAT-ით პირველი ევროდან იბეგრება — ზღვარი მათ არ მოიცავს. ორივე შემთხვევაში VAT OSS არის გზა, რომლითაც ესტონური კომპანია გაყიდვებს აცხადებს.

რას არ მოიცავს One-Stop Shop

• B2B გაყიდვები. მომხმარებელს, რომელსაც მოქმედი EU VAT ნომერი აქვს, ინვოისი reverse charge-ის წესით გამოეწერება და გაყიდვა თქვენს ჩვეულებრივ ესტონურ VAT დეკლარაციაში აისახება. ინვოისის გამოწერამდე სასურველია მყიდველის ნომერი VIES-ში შეამოწმოთ.
• გაყიდვები მომხმარებლის ქვეყანაში არსებული მარაგიდან. გერმანიის fulfilment ცენტრი, რომელიც გერმანელ მომხმარებელს უგზავნის საქონელს, გერმანიის შიდა გაყიდვას ახორციელებს და გერმანულ VAT ნომერს საჭიროებს. ეს ხშირი საკითხია ესტონური კომპანიის მქონე Amazon გამყიდველებისთვის. Dropshipping-ს იგივე ლოგიკა აქვს: თუ თქვენი იტალიელი მომწოდებელი გერმანიაში მომხმარებელს უგზავნის საქონელს, გაყიდვა OSS-ით ცხადდება; თუ იტალიაში მომხმარებელს უგზავნის, ეს იტალიური შიდა გაყიდვაა.
• ესტონეთიდან ესტონელ მომხმარებლებზე გაყიდვები. ეს გაყიდვები თქვენს რეგულარულ ესტონურ VAT დეკლარაციაში რჩება (ფორმა KMD).
• გარკვეული საქონელი. ახალი სატრანსპორტო საშუალებები, საქონელი, რომელსაც მომხმარებლის ადგილზე ამონტაჟებთ ან აწყობთ, და მარჟის სქემით გაყიდული მეორადი საქონელი, ხელოვნების ნიმუშები ან ანტიკვარიატი თითოეული საკუთარ VAT წესებს ექვემდებარება და დისტანციურ გაყიდვებს არ წარმოადგენს.
• ექსპორტი EU-ის გარეთ და დაბალი ღირებულების იმპორტი. EU-ის გარეთ მომხმარებლებზე ექსპორტირებული საქონელი — მაგალითად UK (Northern Ireland-ის გარდა), ნორვეგია ან შვეიცარია — ესტონეთში ნულოვანი განაკვეთით იბეგრება. EU-ში მისი გარედან გაგზავნილი, €150-მდე ამანათები Import One-Stop Shop-ის მეშვეობით გადის.

OSS რეგისტრაცია ესტონეთში

VAT OSS-ის გამოსაყენებლად ესტონურ კომპანიას პირველ რიგში ერთი რამ სჭირდება: ესტონური VAT ნომერი, რომელიც მისი OSS ნომერი ხდება. EMTA მხოლოდ VAT-რეგისტრირებულ ბიზნესებს იღებს, ამიტომ ესტონური რეგისტრაციის ზღვარზე ქვემოთ მყოფმა მცირე კომპანიამ VAT-ზე ნებაყოფლობით უნდა დარეგისტრირდეს. თუ ჯერ ნომერი არ გაქვთ, დაიწყეთ VAT რეგისტრაციით ესტონეთში. კომპანიები, რომლებსაც საზღვარგარეთიდან e-resident-ები მართავენ, მზად უნდა იყვნენ რეალური სამეწარმეო საქმიანობის დასადასტურებლად — ჩვენს სტატიაში რატომ ეუბნებიან e-resident კომპანიებს უარს VAT ნომერზე განმარტებულია, რას ამოწმებს EMTA.

შემდეგ ონლაინ განაცხადს e-MTA-ში, Registers and inquiries → Registration → Registering as a user of special schemes for e-commerce and services (OSS/IOSS)-ის განყოფილებაში წარადგენთ და Union სქემას ირჩევთ. EMTA ამისთვის საფასურს არ იღებს. სქემა ვრცელდება მომდევნო კვარტლის პირველი დღიდან ან თქვენი პირველი შესაბამისი გაყიდვიდან, თუ განაცხადს მომდევნო თვის მე-10 დღემდე შეიტანთ.

OSS პრინციპით „ყველაფერი ან არაფერი“ მუშაობს: შეერთების შემდეგ, ყველა შესაბამისი მიწოდება ყველა EU ქვეყნისთვის მის მეშვეობით გადის. ვერ შეძლებთ ზოგი ქვეყნის გაყიდვების ადგილობრივად, დანარჩენის კი OSS-ით დეკლარირებას.

EU-ის VAT განაკვეთები და მომხმარებლის მდებარეობის მტკიცებულება

One-Stop Shop-ის ფარგლებში მომხმარებლის ქვეყნის VAT განაკვეთს, მათ შორის მის შემცირებულ განაკვეთებს, არიცხავთ და მას გადახდისას იყენებთ, არა მხოლოდ დეკლარაციაში. მიწოდების საფასური ფასის ნაწილია, ამიტომ მასაც დანიშნულების ადგილის იგივე VAT ეკისრება. ელექტრონული კომერციისა და ბილინგის პლატფორმების უმეტესობას დანიშნულების განაკვეთების ავტომატურად გამოყენება შეუძლია; მათი პარამეტრები EU-ის ოფიციალური VAT განაკვეთების მონაცემთა ბაზასთან შეამოწმეთ.

საქონლის შემთხვევაში მომხმარებლის ქვეყანა უბრალოდ ის ადგილია, სადაც გზავნილი სრულდება. ციფრული მომსახურებებისთვის, როგორიცაა SaaS, აპები ან ელექტრონული წიგნები, საჭიროა მტკიცებულება, თუ სად ცხოვრობს მომხმარებელი — როგორც წესი, ორი ერთმანეთთან არაწინააღმდეგობრივი მტკიცებულება, მაგალითად ბილინგის მისამართი, IP მისამართი ან მომხმარებლის ბანკის ქვეყანა.

მცირე გამყიდველებისთვის გამარტივება არსებობს. თუ თქვენი კომპანია მხოლოდ ესტონეთშია დაფუძნებული და მისი ტრანსსასაზღვრო ციფრული გაყიდვები მიმდინარე და წინა წელს €100,000-ის ფარგლებში დარჩა, ერთი მტკიცებულებაც საკმარისია. თუმცა ის გაყიდვაში ჩართული მესამე მხარისგან, მაგალითად ბანკის ან გადახდის პროვაიდერისგან უნდა მოდიოდეს. ეს მტკიცებულება თქვენს OSS ჩანაწერებთან შეინახეთ.

OSS VAT დეკლარაცია: ვადები, გადახდა და ჩანაწერების შენახვა

OSS VAT დეკლარაცია კალენდარულ კვარტალს მოიცავს. როგორც დეკლარაციის, ისე გადახდის ვადაა მომდევნო თვის ბოლო დღე.

თითოეული ქვეყნისთვის უთითებთ დასაბეგრ ღირებულებას, განაკვეთსა და VAT-ს ევროში. სხვა ვალუტებში გაყიდვები ევროპული ცენტრალური ბანკის კვარტლის ბოლო დღის კურსით გადაითვლება. ეს თარიღები თქვენს სხვა წარდგენებთან ერთად მოცემულია ესტონური კომპანიის საგადასახადო კალენდარში.

• იმ კვარტლისთვის, რომელშიც OSS გაყიდვები არ ყოფილა, ნულოვანი დეკლარაცია სავალდებულოა.
• შეცდომები გასწორდება შემდგომ დეკლარაციაში, სამი წლის განმავლობაში, და არა თავდაპირველი დეკლარაციის შესწორებით.
• შესატანი VAT თქვენს ჩვეულებრივ ესტონურ დეკლარაციაში ბრუნდება და არა OSS დეკლარაციაში.
• ესტონური წესების მიხედვით, OSS-ით დეკლარირებული საქონლის დისტანციური გაყიდვებისთვის ინვოისი საჭირო არ არის, თუმცა მომსახურებებისთვის საჭიროა.
• OSS ჩანაწერები ათი წლის განმავლობაში უნდა შეინახოთ.

დაგვიანებულ წარდგენას ესტონეთის ფარგლებს გარეთაც აქვს შედეგები. EMTA პირველ შეხსენებას აგზავნის, თუმცა ამის შემდეგ მოხმარების თითოეული ქვეყანა საკუთარ წილს საკუთარი წესებით მოითხოვს, მათ შორის პროცენტსა და ჯარიმებს. დეკლარაციის ან გადახდის განმეორებითი შეუსრულებლობა სქემიდან გამორიცხვასა და ორწლიან აკრძალვას იწვევს.

რა იცვლება: უფრო ფართო One-Stop Shop

EU-ის VAT in the Digital Age (ViDA) რეფორმების მიხედვით, One-Stop Shop უფრო მეტ სამომხმარებლო მიწოდებასა და სხვა წევრ სახელმწიფოებში მდებარე საწყობებში თქვენი საკუთარი მარაგის გადატანასაც მოიცავს. გამყიდველებისთვის, რომლებიც მარაგს რამდენიმე ქვეყანაში ინახავენ, ამან საბოლოოდ მრავალი უცხოური VAT რეგისტრაცია უნდა გააუქმოს.

VAT OSS რეგისტრაცია და კვარტალური დეკლარაციები Eesti Firma-სთან ერთად

Eesti Firma ეხმარება ესტონურ კომპანიებს OSS-ისთვის საჭირო VAT ნომრის მიღებაში, e-MTA-ში OSS რეგისტრაციის დასრულებასა და ჩვენი ბუღალტრული მომსახურების ფარგლებში კვარტალური OSS VAT დეკლარაციების წარდგენაში. თუ მაღაზიას ახლახან იწყებთ, ჩვენი ელექტრონული კომერციის კომპანიის შექმნის სერვისი პირველივე დღიდან აგვარებს კომპანიისა და მისი VAT სტატუსის საკითხებს. გვითხარით რას ყიდით და სად არიან თქვენი მომხმარებლები, და გირჩევთ, OSS, IOSS თუ ადგილობრივი VAT ნომერი შეესაბამება თქვენს მოდელს.

მოთხოვნის გაგზავნა

ხშირად დასმული კითხვები