Estoński Urząd Nadzoru Finansowego (Finantsinspektsioon, FSA) przejmuje od Jednostki Analityki Finansowej (FIU) nadzór nad branżą kryptowalut, a w szczególności nad dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów (CASP). Przekazanie kompetencji opiera się na ustawie o rynku kryptoaktywów (Krüptovaraturu seadus), obowiązującej od 1 lipca 2024 r. ustawie krajowej, która wdraża w Estonii unijne rozporządzenie w sprawie rynków kryptoaktywów (MiCA) i ma wzmocnić nadzór finansowy nad sektorem. Od teraz uzyskanie licencji kryptowalutowej w Estonii oznacza złożenie wniosku bezpośrednio do Urzędu Nadzoru Finansowego.
Eesti Firma świadczy konsultacje i usługi księgowe dla firm kryptowalutowych, w tym pomaga w przygotowaniu wniosku o licencję CASP i dostosowaniu się do nowych wymogów.
Co się zmienia: od FIU do Urzędu Nadzoru Finansowego
Jednostka Analityki Finansowej przestaje wydawać licencje na świadczenie usług związanych z walutami wirtualnymi. Zamiast tego Urząd Nadzoru Finansowego rozpoczyna udzielanie zezwoleń dostawcom usług w zakresie kryptoaktywów na podstawie MiCA. Przekazanie kompetencji odbywa się zgodnie z ustawą o rynku kryptoaktywów, która określa nowe wymogi i procedurę uzyskania zezwolenia CASP. Zgodnie z jej przepisami przejściowymi osoby chcące świadczyć usługi w zakresie kryptoaktywów podlegają ustawie od 30 grudnia 2024 r., natomiast obecni dostawcy usług związanych z walutami wirtualnymi mają czas do końca okresu przejściowego na dostosowanie działalności do jej wymogów.
W praktyce przejście z VASP do CASP oznacza innego regulatora, inną podstawę prawną i inny rodzaj zezwolenia. Licencja FIU jest krajowym zezwoleniem opartym na AML, ważnym wyłącznie w Estonii; zezwolenie FSA jest licencją MiCA uznawaną w całej UE. Istniejąca licencja nie zostaje automatycznie przekształcona w zezwolenie CASP: każdy dostawca, który chce kontynuować działalność, musi złożyć wniosek do FSA.
Okres przejściowy dla licencji kryptowalutowych w Estonii: kluczowe daty
Dostawcy usług będą w pełni podlegać nadzorowi Urzędu Nadzoru Finansowego od 1 lipca 2026 r., kiedy wygasną licencje wydane przez Jednostkę Analityki Finansowej. Do tego dnia nadzór nad obecnymi posiadaczami licencji nadal sprawuje FIU.
| Data | Co się dzieje |
|---|---|
| 1 lipca 2024 r. | Ustawa o rynku kryptoaktywów wchodzi w życie i wyznacza Urząd Nadzoru Finansowego jako właściwy organ dla dostawców usług w zakresie kryptoaktywów w Estonii. |
| 30 grudnia 2024 r. | Zaczynają obowiązywać zasady MiCA dla dostawców usług w zakresie kryptoaktywów. FIU przestaje wydawać nowe licencje; wnioski o licencję kryptowalutową składa się do Urzędu Nadzoru Finansowego. |
| 30 grudnia 2024 r. – 1 lipca 2026 r. | Okres przejściowy. Obecne licencje zachowują ważność, ich posiadacze pozostają pod nadzorem FIU, a zmiany w aktualnych licencjach są nadal przyjmowane. |
| 1 lipca 2026 r. | Licencje FIU wygasają. Tylko spółki posiadające zezwolenie Urzędu Nadzoru Finansowego mogą nadal świadczyć usługi w zakresie kryptoaktywów w Estonii. |
Dostawcy usług w zakresie aktywów wirtualnych (VASP), posiadający ważne licencje, mogą zatem kontynuować działalność do 1 lipca 2026 r. lub do czasu uzyskania zezwolenia CASP od Finantsinspektsioon — w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Nowe wnioski o licencję kryptowalutową w Estonii składa się obecnie do FSA.
Nierozpatrzone wnioski licencyjne w Jednostce Analityki Finansowej
Wnioski złożone do Jednostki Analityki Finansowej przed 30 grudnia 2024 r., które nie zostaną rozpatrzone do tej daty, pozostaną bez rozpatrzenia, a dokumenty zostaną zwrócone wnioskodawcom. FIU będzie jednak nadal przyjmować wnioski o zmianę istniejących licencji do 1 lipca 2026 r.
Na dzień 5 grudnia 2024 r. ważne pozostają 43 licencje FIU na świadczenie usług związanych z aktywami wirtualnymi w Estonii — wobec 54 na początku roku i ponad 600, gdy w 2021 r. rozpoczęto porządkowanie sektora. Każda z tych spółek będzie musiała zdecydować, czy wystąpić o zezwolenie CASP od FSA przed zakończeniem okresu przejściowego.
Obowiązki AML i sankcyjne pozostają w mocy
Zmiany te wynikają z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 (MiCA), które obejmuje sektor nadzorem finansowym. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów nadal są instytucjami obowiązanymi na mocy ustawy o zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz podlegają szczególnym obowiązkom wynikającym z ustawy o sankcjach międzynarodowych. Obowiązek zgłaszania podejrzanych transakcji do Jednostki Analityki Finansowej nadal zatem obowiązuje, a jednostka zachowuje funkcję kontrolną w tych obszarach niezależnie od organu, który wydał licencję.
Nadzór FSA dodaje do zgodności z AML warstwę ostrożnościową: na etapie udzielania zezwolenia ocenia się, a następnie stale monitoruje, ład korporacyjny, fundusze własne, ochronę kryptoaktywów klientów i odporność operacyjną. Poprzeczka regulacyjna dla kryptowalut w Estonii rośnie, dlatego im wcześniej spółka rozpocznie przygotowania do uzyskania zezwolenia MiCA, tym sprawniej przebiegnie przejście.
Co powinien teraz zrobić licencjonowany dostawca
Nie traktuj 1 lipca 2026 r. jako odległego terminu: FSA nie wydaje zezwoleń z dnia na dzień, a spółka, która nie będzie go mieć w tym dniu, będzie musiała zaprzestać świadczenia usług. Rozsądnym pierwszym krokiem jest przyporządkowanie działalności do kategorii usług MiCA i dostosowanie polityk AML/CFT do oczekiwań nowego organu nadzoru.
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z nami, aby omówić, jak możemy pomóc Twojej firmie skutecznie dostosować się do nowych wymogów. Oferujemy profesjonalne wsparcie, rozwiązania dopasowane do potrzeb oraz pomoc na każdym etapie przejścia z VASP do CASP — od pierwszej oceny po samo zezwolenie MiCA.
Zostaw zgłoszenie na naszej stronie, a nasi specjaliści skontaktują się z Tobą, aby przygotować Twoją spółkę do nowego reżimu nadzorczego i zapewnić nieprzerwane świadczenie usług w zakresie kryptoaktywów w Estonii po zakończeniu okresu przejściowego.
FAQ
Urząd Nadzoru Finansowego (Finantsinspektsioon). Nowe wnioski składa się do FSA o zezwolenie na działalność jako dostawca usług w zakresie kryptoaktywów na podstawie MiCA; Jednostka Analityki Finansowej nie wydaje już licencji na usługi związane z walutami wirtualnymi.
Nie. Licencja VASP zachowuje ważność do 1 lipca 2026 r. lub do czasu uzyskania przez spółkę zezwolenia FSA — w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Każdy dostawca musi osobno złożyć wniosek do FSA.
Wnioski, w sprawie których nie wydano decyzji do 30 grudnia 2024 r., pozostają bez rozpatrzenia, a dokumenty są zwracane. Do 1 lipca 2026 r. można tam składać wyłącznie wnioski o zmianę już istniejących licencji.
Tak. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów pozostają instytucjami obowiązanymi na mocy ustawy o zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz ustawy o sankcjach międzynarodowych, dlatego kontrola AML i sankcyjna FIU trwa obok nadzoru ostrożnościowego FSA.
