Międzynarodowy Indeks Konkurencyjności Podatkowej 2026: Estonia pierwsza po raz 13., kraje bałtyckie zajmują trzy z pięciu czołowych miejsc

19 października 2026 Tax Foundation, amerykański think tank zajmujący się polityką podatkową, opublikował edycję 2026 swojego Międzynarodowego Indeksu Konkurencyjności Podatkowej, znanego jako ITCI. Jego werdykt jest taki sam, jak co roku od powstania indeksu: „Po raz 13. z rzędu Estonia ma najlepszy system podatkowy w OECD”. Pod nagłówkiem jest więcej informacji. Jedna trzecia państw zmieniła pozycję, kraje bałtyckie zajęły trzy z pięciu czołowych miejsc, a zmieniona metoda oznacza, że wyników z 2026 nie można porównywać z wcześniejszymi edycjami.

Powody sukcesu Estonii, przede wszystkim opodatkowanie zysku spółki dopiero przy jego wypłacie, omawiamy w artykule o tym, dlaczego Estonia zajmuje pierwsze miejsce. Ten artykuł dotyczy samej edycji 2026: rankingu, zmian pozycji i drobnego druku.

Ranking 2026: dziesięć czołowych państw

ITCI ocenia 38 państw OECD w pięciu obszarach: podatkach od osób prawnych, podatkach indywidualnych, podatkach konsumpcyjnych, podatkach od nieruchomości oraz zasadach podatkowych transgranicznych. Mierzy konstrukcję systemu podatkowego, a nie wysokość pobieranych podatków. Państwo na pierwszym miejscu otrzymuje 100 punktów, a pozostałe są oceniane względem niego. Ostatnia kolumna porównuje każde państwo z wynikiem z ubiegłego roku, przeliczonym według tegorocznej metody, do czego wracamy poniżej.

Różnica 7.5 punktu między Estonią a Łotwą jest największa między dowolnymi dwoma sąsiadującymi pozycjami w pierwszej dziesiątce. Na drugim końcu znajdują się Hiszpania (35.), Włochy (36.), Kolumbia (37.) i Francja (38.). Duże gospodarki są pośrodku lub niżej: Stany Zjednoczone zajmują 17. miejsce, Niemcy 19., a Wielka Brytania 30. Porównujemy Estonię z dużymi europejskimi gospodarkami w osobnym artykule o podatku dochodowym od osób prawnych.

Państwa bałtyckie: trzy z pięciu czołowych miejsc

Trzy z pięciu najwyżej ocenionych systemów podatkowych w OECD są bałtyckie. W kategorii podatków od osób prawnych Estonia, Łotwa i Litwa zajmują pierwsze trzy miejsca: Łotwa pierwsze, Estonia drugie, a Litwa trzecie. Łotwa przyjęła estoński model w 2018 i opodatkowuje zysk spółki dopiero przy jego podziale, stawką 20% zamiast estońskich 22%, co prawdopodobnie daje jej przewagę w tej jednej kategorii. Estonia utrzymuje prowadzenie ogółem, ponieważ zajmuje także pierwsze miejsce w podatkach indywidualnych i podatkach od nieruchomości.

Nasze porównanie podatku dochodowego od osób prawnych w państwach bałtyckich zestawia trzy systemy obok siebie; mamy też osobne przewodniki po podatkach spółek na Łotwie i podatkach spółek na Litwie.

Kto awansował, a kto spadł

Większość państw utrzymała swoją pozycję w rankingu, a żadne nie przesunęło się o więcej niż trzy miejsca. Republika Słowacka spadła najbardziej, z 9. na 12. miejsce, a Dania spadła o dwa miejsca na 31. Izrael i Turcja awansowały po dwa miejsca, odpowiednio na 11. i 9. pozycję. Wszyscy pozostali przesunęli się o jedno miejsce albo wcale. Litwa podniosła stawkę podatku dochodowego od osób prawnych z 16% do 17% i rozszerzyła bazę VAT, a mimo to pozostała piąta.

Nowa metoda kryjąca się za liczbami

Tax Foundation co roku dokonuje przeglądu swojej metody. W 2026 zmieniła sposób pomiaru podatków od osób prawnych, podatków indywidualnych i zasad transgranicznych, a następnie przeliczyła wcześniejsze lata według nowych reguł, więc powyższe zmiany są porównywalne. Liczby opublikowane we wcześniejszych edycjach zostały jednak opracowane według starej metody i nie można ich porównywać z wynikami z 2026. Dotyczy to także danych w naszym omówieniu indeksu z 2024.

Gdzie Estonia traci punkty

Wynik 100 czyni Estonię ogólnie najbardziej konkurencyjnym systemem podatkowym w OECD, ale nie najlepszym w każdej kategorii. Słabym punktem Estonii są podatki konsumpcyjne, gdzie zajmuje 24. miejsce, o dwa miejsca niżej niż rok temu. Indeks premiuje niską stawkę VAT przy szerokiej bazie. Tax Foundation uznaje szeroką bazę i niewielkie obciążenie administracyjne Estonii, ale standardowa stawka 24% należy do wyższych w OECD. Raport krajowy powtarza też trzy utrzymujące się słabości: umowy podatkowe z 62 państwami, poniżej średniej OECD wynoszącej 75; zwolnienie zagranicznych zysków obejmujące tylko Europę; oraz względnie ścisłe ograniczenia odliczania odsetek od zadłużenia wobec podmiotów powiązanych.

Pozytywnie Estonia awansowała na pierwsze miejsce w podatkach indywidualnych. Wynik odzwierciedla także zmiany podatkowe z 2025, ponieważ indeks wykorzystuje dane na lipiec 2026. Spółki płacą 22% od wypłaconego zysku, a osoby fizyczne liniowy podatek dochodowy 22%, przy czym nadal nie ma rocznego podatku od zysku spółki: planowana danina 2% została wycofana przed wejściem w życie.

Co indeks 2026 oznacza dla estońskiej spółki

Dla założyciela wybierającego miejsce rejestracji indeks jest użyteczny, ponieważ mierzy strukturę. Pierwsze miejsce oznacza, że estoński system podatkowy jest prosty, przewidywalny i korzystnie traktuje reinwestowany zysk; nie mówi nic o wysokości łącznego obciążenia podatkowego. Ranking potwierdza sedno modelu: spółka nie płaci podatku dochodowego od osób prawnych od zysku, który zatrzymuje i reinwestuje, a podatek jest należny dopiero przy wypłacie zysku.

Nasza interpretacja tej edycji jest taka, że konkurencyjność podatkowa Estonii opiera się mniej na pierwszym miejscu niż na tym, co za nim stoi. Estonia podniosła stawki w 2025, uchwaliła, a następnie uchyliła nowy podatek od zysku, a mimo to po raz 13. z rzędu zajęła pierwsze miejsce z tym samym modelem, który ma od 2000. Dla założyciela taka przewidywalność jest warta więcej niż pojedynczy punkt procentowy. Jeśli planowana jest estońska spółka, zapewniamy założenie spółki w Estonii oraz późniejsze rejestracje i możemy wcześniej wyjaśnić, jak system będzie mieć zastosowanie w danym przypadku.

Wyślij zapytanie

Najczęściej zadawane pytania