Hansı Aİ qaydaları LEI tələb edir? Şirkət sahibləri üçün bələdçi

Bank, broker və ya kripto platforması şirkətinizdən Hüquqi Şəxs İdentifikatoru (LEI) istədikdə, sorğuda tez-tez MiFID II, EMIR, MiCA və ya DORA qaydaları göstərilir. Bu Aİ qaydaları müxtəlif LEI tələbləri müəyyən edir və yalnız bir neçəsi birbaşa şirkətinizi öhdəliyə cəlb edir.

Şirkətinizin artıq koda ehtiyacı olduğunu bilirsinizsə, bizim vasitəmizlə LEI-ni onlayn sifariş edə bilərsiniz. Aşağıda bu qaydaların adi şirkət üçün nə ifadə etdiyini təsnif edirik.

Aİ-də LEI məcburidirmi? Qaydaların faktiki olaraq öhdəliyə cəlb etdikləri

Heç bir vahid Aİ qanunu LEI-ni hər bir şirkət üçün məcburi etmir. LEI qaydalarının əksəriyyəti əvəzində tənzimlənən müəssisələri öhdəliyə cəlb edir: broker, bank və ya kripto platforması müştərilərinin əməliyyatlarını hesabatda göstərməli və ya qeydə almalı, hər şirkət müştərisini isə LEI ilə müəyyən etməlidir. Əksər hallarda şirkətiniz kodunun olmaması ilə heç bir qaydanı pozmur, lakin müəssisə adətən şirkətinizin LEI-si olmadan xidməti göstərməyəcək. Brokerlər bunu “LEI yoxdur, ticarət yoxdur” adlandırırlar.

Daha kiçik bir qaydalar qrupu şirkətlərin özlərini LEI almağa borclu edir; əsasən maliyyə müəssisələrini, kapital bazarlarında vəsait cəlb edən şirkətləri və dayanıqlılıq hesabatları dərc edən ən iri şirkətləri. Üçüncü qrup isə yalnız artıq LEI-si olan şirkətin LEI-sini qeydə alır. 10.07.2027-dən tətbiq edilən Aİ-nin Çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə Qaydası (AMLR) banklardan şirkət müştərisinin LEI-sini yalnız mövcud olduqda qeydə almağı tələb edir; buna görə Aİ qanunvericiliyi kodu adi biznes hesabı üçün şərt etmir.

Cədvəl Aİ-də əsas LEI tələblərini və hər birinin nə vaxt tətbiq olunduğunu ümumiləşdirir.

İnvestisiya və valyuta hedcinqi üçün LEI tələbləri: MiFIR və EMIR

Adi şirkətə yönələn LEI sorğularının əksəriyyəti iki qaydadan, MiFIR və EMIR-dən qaynaqlanır. Üçüncü qayda olan Qiymətli Kağızların Maliyyələşdirilməsi Əməliyyatları Qaydası (SFTR) repo əməliyyatlarının və qiymətli kağızların borc verilməsinin hər iki tərəfinin LEI-sini tələb edir; maliyyə sektoru xaricində az sayda müəssisə bundan istifadə edir.

MiFID II və MiFIR

Maliyyə Alətləri Bazarları Qaydası (MiFIR) brokerlər kimi investisiya müəssisələrini müştərilərinin səhmlər, istiqrazlar, ETF-lər və birjada və ya digər ticarət məkanında ticarət edilən başqa alətlər üzrə əməliyyatlarını hesabatda göstərməyə borclu edir. MiFIR-in ətraflı hesabat qaydalarına əsasən, müəssisə müştərinin LEI-si olmadan belə hesabatı yaradan xidməti göstərə bilməz.

Banklar və brokerlər bunu çox vaxt MiFIR ilə birlikdə qəbul edilmiş Maliyyə Alətləri Bazarları Direktivi (MiFID II) əsasında MiFID II LEI tələbi adlandırırlar. Tələb satışları da, alışları da əhatə edir. Şirkət broker hesabları üçün LEI-lər üzrə bələdçimiz brokerlərin bunu praktikada necə tətbiq etdiyini göstərir.

EMIR qaydası

Avropa Bazar İnfrastrukturu Qaydası (EMIR) törəmə müqavilələrin hər iki tərəfi LEI ilə müəyyən edilərək əməliyyat reyestrinə bildirilməsini tələb edir. Tipik biznes üçün EMIR LEI tələbi, məzənnə riskini idarə etmək məqsədilə bankı ilə valyuta svopu, opsion və ya forvard bağladıqda tətbiq edilir. Bu tələb həmçinin onlayn broker vasitəsilə ticarət edilən fərq müqavilələrinə (CFD-lərə) də şamil olunur. İki iş günü ərzində hesablaşan adi valyuta mübadiləsi törəmə alət deyil, spot əməliyyatdır; buna görə EMIR ona tətbiq edilmir.

Aİ müəssisələrinin əksəriyyəti maliyyə müəssisəsi deyil və EMIR-in klirinq hədlərindən, əlavə öhdəliklərin tətbiq edildiyi həcmlərdən xeyli aşağı səviyyədə ticarət edir. Belə müəssisə birja vasitəsilə deyil, birbaşa bank və ya brokerlə müqavilə bağladıqda, bank və ya broker hər iki tərəfin adından hesabat verir. Müəssisə yenə də etibarlı LEI təqdim etməlidir və Aİ-nin qiymətli kağızlar bazarlarının tənzimləyicisi ESMA hesabatların rədd edilməməsi üçün kodun hər il yenilənməsini gözləyir. Kodunuzun müddəti artıq bitibsə, onu yeniləyə və eyni nömrəni saxlaya bilərsiniz.

Kripto-aktivlər: MiCA

Kripto-aktiv Bazarları Qaydası (MiCA) kripto birjalarını, brokerləri və kastodianları kripto-aktiv xidməti təminatçıları kimi Aİ lisenziyalaşdırmasına daxil edir. MiCA-nın qeydlərin aparılması qaydalarına əsasən, bu təminatçılar sifariş və əməliyyat qeydlərində şirkət müştərilərini LEI ilə müəyyən etməlidirlər. Şirkət müştərinin LEI-si yoxdursa, təminatçı onun üçün LEI almalı və ya Aİ səviyyəsində müəyyən edilmiş başqa identifikatordan istifadə etməlidir. Praktikada Revolut Business daxil olmaqla bir çox platforma şirkətin ilk kripto əməliyyatından əvvəl kodu tələb edir.

Öz tokenini ictimaiyyətə təklif edən və ya onun ticarətə buraxılmasına çalışan şirkət adətən kripto-aktiv ağ sənədi dərc etməlidir. Rəsmi şablon həmin şirkətin LEI-sini tələb edir və yalnız LEI-si olmadıqda milli identifikatoru qəbul edir. Layihəniz bu mərhələyə çatıbsa, MiCA ağ sənədinin hazırlanması ilə kömək edə bilərik.

Kapital cəlbi və ictimai hesabatlılıq: Prospekt Qaydası, Şəffaflıq Direktivi və CSRD

Aİ-nin qiymətli kağızlar və hesabatlılıq qaydaları şirkətin özünü öhdəliyə cəlb edir, lakin yalnız kapital bazarlarında vəsait cəlb etdikdə və ya Aİ-nin ən iri şirkətləri sırasına daxil olduqda. Səhmlərin və ya istiqrazların açıq təklifi üçün prospekt dərc edən şirkət, Prospekt Qaydası üzrə şablonların tələb etdiyi kimi, orada LEI-sini göstərməlidir. Səhmləri və ya istiqrazları tənzimlənən bazarda ticarətə buraxıldıqdan sonra şirkət Şəffaflıq Direktivi əsasında da LEI almalıdır. Sonra o, kodu illik hesabatlarında və listinq olunmuş şirkət kimi dərc etdiyi digər açıqlamalarda istifadə edir.

2028-ci ildən 2023-cü ildə dəyişdirilmiş Aİ Mühasibat Direktivi də Korporativ Dayanıqlılıq Hesabatlılığı Direktivi (CSRD) əsasında dayanıqlılıq hesabatı dərc edən şirkətlərdən LEI almağı tələb edir. Kod onların hesabatlarını şirkət açıqlamalarının Aİ mərkəzi məlumat bazası olan Avropa Vahid Giriş Nöqtəsində (ESAP) müəyyən edir. Aİ 2026-cı ildə CSRD-nin əhatə dairəsini daraltdı: 2028-ci ildə hesabatı veriləcək 2027 maliyyə ilindən etibarən, bu yalnız 1 000-dən çox işçisi və €450 milyon-dan çox xalis dövriyyəsi olan şirkətləri əhatə edir. Daha kiçik şirkətlər üçün buna görə LEI tələb olunmur.

Maliyyə müəssisələri və onların IT təchizatçıları: DORA

Rəqəmsal Əməliyyat Dayanıqlılığı Aktı (DORA) bankları, investisiya müəssisələrini, sığortaçıları, ödəniş müəssisələrini, kripto-aktiv xidməti təminatçılarını və digər maliyyə müəssisələrini əhatə edir. Onların hər birinə IT müqavilələrini sadalayan məlumat reyestrində və əsas IT insidentləri üzrə hesabatlarında özünü müəyyən etmək üçün LEI lazımdır. Məsələn, MiCA üzrə kripto-aktiv xidməti təminatçısı kimi maliyyə lisenziyası üçün müraciət edən şirkət buna görə əvvəldən LEI-ni planlaşdırmalıdır.

IT təchizatçılarına yalnız dolayı təsir göstərilir. Onların maliyyə müştəriləri onları DORA reyestrində LEI ilə və ya Aİ-də qeydiyyatdan keçmiş təchizatçılar üçün biznes reyestrinin pulsuz verdiyi Avropa Unikal İdentifikatoru (EUID) ilə göstərirlər. Aİ xaricindən olan təchizatçının EUID-si olmur, buna görə ona LEI lazımdır.

Aİ-dən kənar şirkətlər üçün LEI tələbləri

Əksər Aİ LEI qaydaları müştərinin harada qeydiyyatdan keçməsinə görə deyil, maliyyə şirkətinin harada yerləşməsinə görə tətbiq olunur. Aİ brokeri vasitəsilə ticarət edən və ya Aİ bankı ilə valyuta riskini hedcinq edən İsveçrə, BƏƏ və ya ABŞ şirkəti Aİ şirkəti kimi LEI-yə ehtiyac duyur. Eyni qaydalar Böyük Britaniya şirkətlərinin müştərilərinə də aiddir, çünki Birləşmiş Krallıq Brexit-dən sonra MiFIR və EMIR-in öz versiyalarında bu tələbləri saxladı. Kod qlobaldır, buna görə bir LEI hər ölkədə şirkət üçün keçərlidir.

Şirkətiniz üçün LEI almaq

Bankınız və ya brokeriniz LEI istəyibsə və ya şirkətinizə Aİ LEI tələbinin tətbiq olunması ehtimalı varsa, onu əldə etməyinizə kömək edə bilərik. Ərizənizi hazırlayırıq, tərəfdaş emitentimiz isə məlumatları yoxlayır və kodu verir. Emitent qlobal LEI sisteminə nəzarət edən fond olan GLEIF tərəfindən akkreditə olunub. 50-dən çox ölkədən şirkətlər onlayn formamız vasitəsilə müraciət edə bilər və kodların əksəriyyəti bir və ya iki iş günü ərzində verilir. Bankınızın sorğusu aydın deyilsə, onun mesajını bizə yönləndirin; biz onu pulsuz yoxlayacaq və şirkətinizin artıq LEI-yə malik olub-olmadığını bildirəcəyik.

Sorğu göndərin

Tez-tez verilən suallar