Estoniyada kripto lisenziyası

Estoniyada kriptovalyuta lisenziyası

2017-ci ildən kripto layihələrinin dəstəklənməsi və şirkətlərə kripto lisenziyalarının alınmasında yardım üzrə ixtisaslaşmışıq. Kommersiya hüququ, maliyyə və AML/CFT sahələrində geniş bilik və səriştəyə malikik.

Estoniyada kripto lisenziyasının alınması blokçeyn startapınızın Aİ-nin hüquqi çərçivəsinə daxil olmasına kömək edən effektiv həlldir.

Estoniya virtual aktiv xidməti təminatçısı lisenziyasının (VASP) alınması

Biz kommersiya hüququ və maliyyə sahəsində böyük təcrübəyə malik peşəkar məsləhətçilər, hüquqşünaslar və mühasiblər komandasıyıq. 2017-ci ildən Estoniyada və Aİ-də kripto şirkətlərinə və blokçeyn layihələrinə dəstək xidmətləri göstəririk. Həmin vaxtdan 300-dən çox müştərimizə kripto lisenziyası almaqda dəstək vermiş və onların kripto layihələrinin Aİ-nin hüquqi çərçivəsinə daxil olmasına kömək etmişik. Kriptovalyuta və blokçeyn sahələrində ən son tendensiyaları daim izləyir, ən mürəkkəb problemləri həll etmək səriştəsinə malikik.

• Tənzimləyici:
  • Financial Intelligence Unit (FIU)
• Hüquqi aktlar:
  • Anti-Money Laundering and Prevention of Terrorism Financing (RahaPTS)
  • Avropa Parlamentinin Directive 2015/849 sənədi (4th Anti-Money Laundering Directive, 4AMLD)
  • Avropa Parlamentinin Directive 2018/843 sənədi (5th Anti-Money Laundering Directive, 5AMLD)
  • EP və Aİ Şurasının 2020/593 nömrəli tənzimləmə layihəsi (Cryptoasset Markets Regulation, MiCA)

Estoniyada virtual aktiv və kripto tənzimlənməsi

27.11.2017-ci ildə Estoniya Avropa Parlamentinin və Aİ Şurasının Directive 2015/849 sənədi əsasında Anti-Money Laundering and Terrorist Financing Prevention Act (RahaPTS) qanununu qəbul etdi. Yuxarıda qeyd olunan qanunvericilik aktı ilə “virtual aktivlər” anlayışı tətbiq edildi:

Yuxarıda göstərilən tərifə əsasən, kriptovalyutalar və müxtəlif tokenlər (security tokenlər, aktivlə təmin edilmiş tokenlər, bəzi utility tokenlər və unikal non‑fungible tokenlər) virtual aktivlər kimi təsnif edilə bilər.

Kriptovalyuta layihəsi üçün tələblər

Mövcud Estoniya qanunvericiliyi kripto şirkətləri və blokçeyn sənayesinin digər nümayəndələri üçün yüksək standartlar müəyyən edir və nizamnamə kapitalı, direktorların və digər işçilərin ixtisası, daxili AML/CFT alqoritmləri, IT və ödəniş həlləri, habelə digər daxili proseslər və bizneslə bağlı fəaliyyətlər üzrə xüsusi tələblər nəzərdə tutur.

• Kripto şirkətinin nizamnamə kapitalı

  • Göstərilən xidmətlər “virtual valyuta mübadiləsi”, “virtual valyuta pul kisəsi” və/və ya “ICO və virtual valyuta təklifinin təşkili” olduqda 100 000 EURO;
  • Xidmət yalnız “virtual valyuta köçürməsi” olduqda və ya yuxarıda qeyd edilən xidmətlərlə birlikdə göstərildikdə 250 000 EURO.
• İdarəetmə və benefisiarlar

  • Şirkətin idarəetmə orqanı olan idarə heyəti Estoniyada yerləşməlidir;
  • Şirkətin direktorları, səhmdarları və benefisiarları (UBO) qüsursuz işgüzar nüfuza və təmiz məhkumluq tarixçəsinə malik olmalıdır;
  • Bütün idarə heyəti üzvləri ali təhsilə (istənilən sahə üzrə) və maliyyə, hüquq, mühasibatlıq, audit, IT, dövlət və ya inzibati idarəetmə kimi sahələrdə ən azı iki il təcrübəyə malik olmalıdır;
  • İdarə heyətinin üzvü eyni vaxtda ikidən çox kripto şirkətində bu vəzifəni tuta bilməz;
  • İdarə heyətinin üzvü yalnız eyni zamanda idarə heyəti üzvü olduğu şirkətlərdə AML əməkdaşı ola bilər.
• AML əməkdaşı (compliance officer)

  • AML əməkdaşı qüsursuz işgüzar nüfuza, AML/CFT sahəsində zəruri səriştəyə, biliyə və təcrübəyə malik olmalıdır;
  • AML əməkdaşı namizədliyi tənzimləyici (FIU) ilə yoxlanılmalıdır; FIU namizədi səriştəsini yoxlamaq üçün müsahibəyə dəvət etmək hüququna malikdir;
  • AML əməkdaşı vəzifəsini yalnız daimi iş yeri Estoniyada olan namizədlər tuta bilər;
  • AML əməkdaşı bu vəzifəni yalnız bir kripto şirkətində tuta bilər.
• Fəaliyyət yeri və ofis

  • Kriptovalyuta şirkətinin fəaliyyət yeri və ya əsas ofisi Estoniyada olmalıdır;
  • Şirkətin ofisi göstərilən xidmətlərin xarakterinə və həcminə uyğun olmalıdır;
  • VASP nəzarət orqanlarının şirkətin ofisində saxlanılan məlumatlara və sənədlərə çıxışını təmin etməyə borcludur.
• IT sistemləri və həlləri

  • VASP tənzimləyiciyə biznes fəaliyyətinin və əsas xidmətlərin həyata keçirilməsi üçün zəruri IT sistemləri, digər texnoloji alətlər və həllər barədə məlumat verməlidir; o cümlədən müştərinin aktivlərinin qorunmasını təmin edən təhlükəsizlik tədbirlərinin təsviri, habelə biznesin davamlılığını və şirkətin texniki təşkilatlanma səviyyələrini təmin edən həllərin siyahısı;
  • Yuxarıda qeyd olunan məlumatlara əlavə olaraq, nəzarət orqanına VASP-ın “Travel Rule” tələblərinə uyğunluğu necə təmin etdiyini, müştərini və onun faktiki benefisiarlarını necə müəyyənləşdirdiyini; risk səviyyələrini təyin etdiyini; fəaliyyətləri yoxlayıb izlədiyini; beynəlxalq sanksiyaları izləyib tətbiq etdiyini və müştərilərlə işgüzar münasibətləri izlədiyini göstərən IT sistemləri və digər texnoloji həllərin təsviri təqdim edilməlidir.
• Audit nəzarəti

  • Kripto şirkətləri dövlət orqanlarına təqdim edilən maliyyə məlumatlarının etibarlılığını və şəffaflığını təmin etmək üçün illik hesabatlarının auditini keçirməlidir;
  • Şirkət andlı auditorlardan auditor təyin etməli və ya müvafiq xidmətlər göstərməyə səlahiyyətli audit şirkəti ilə müqavilə bağlamalıdır.
• Daxili nəzarət və audit

  • VASP şirkətin, onun rəhbərlərinin və işçilərinin fəaliyyətinin mövcud qanunvericiliyə, tənzimləyicinin göstərişlərinə, daxili qaydalara, qüvvədə olan müqavilə və razılaşmalara, habelə ümumi biznes adətlərinə zidd olmamasını təmin etmək üçün daxili audit keçirməyə borcludur;
  • Daxili audit keçirmək üçün şirkət zəruri səriştəyə malik daxili auditor təyin etməlidir. Daxili auditor şirkətin işçisi olmaq məcburiyyətində deyil və üçüncü tərəf ola bilər.
• Kripto şirkətinin biznes planı

  • Planlaşdırılan fəaliyyətlər, xidmətlər, məhsullar və onların gözlənilən həcmləri;
  • Biznes strategiyası, əsas rəqiblər və təxmin edilən bazar payı;
  • Estoniya və digər ölkələrin rezidentləri olanların təxmin edilən sayı da daxil olmaqla potensial müştərilər;
  • Şirkətin fəaliyyət sahələri üzrə bölüşdürülmüş təxmini gəlirlər və xərclər;
  • Şirkətin şəxsi vəsaitləri və nizamnamə kapitalı;
  • Xidmətlərin göstərilməsi prosesində yaranan öhdəliklər;
  • Gəlir, xərclər, mənfəət və pul axını daxil olmaqla planlaşdırılan balans hesabatları və maliyyə göstəriciləri, habelə həmin göstəricilərin əsaslandırılması;
  • Riskin qiymətləndirilməsi, habelə risk idarəetməsinin əsas prinsipləri və strategiyaları;
  • Şirkətin biznes fəaliyyəti çərçivəsində istifadə etdiyi tərəfdaşlar, vasitəçilər və ya üçüncü tərəf xidmətləri;
  • Digər mühüm məqamlar və istisnalar.

Kriptovalyutalarla işləmək üçün lisenziyanın alınması mərhələləri

Layihənin kripto lisenziyası alması və ərizə təsdiqlənənədək bütün proses boyu dəstək əldə etməsi üçün qüvvədə olan qanunvericilikdə nəzərdə tutulan sərt şərtlərə əməl olunmalı, tənzimləyici orqanların tələblərinə uyğunluq təmin edilməli, müxtəlif detallar və nüanslara diqqət yetirilməlidir.

Kriptovalyuta lisenziyasının alınması proseduru aşağıdakı mərhələlərə bölünə bilər:

1. 1

   Estoniyada şirkətin yaradılması

   Şirkətin qeydiyyatı Estoniyada kripto lisenziyası almaq niyyətinin həyata keçirilməsi yolunda ilk addımdır. Şirkət şəxsən və ya etibarnamə, yaxud e‑Residency kartı vasitəsilə uzaqdan qeydiyyatdan keçirilə bilər. Hüquqi şəxsin yaradılması proseduru 5 iş gününədək davam edir.

2. 2

   İnzibati hesabın açılması

   Kripto şirkətinə nizamnamə kapitalını yatırmaq və biznes fəaliyyəti aparmaq üçün inzibati hesab (IBAN) lazımdır. Siz onu bankda və ya Aİ-də qeydiyyatdan keçmiş ödəniş sistemi (EMI və ya PSP) vasitəsilə aça bilərsiniz.

3. 3

   Nizamnamə kapitalının qeydiyyatı və yatırılması

   Nizamnamə kapitalı məbləği (€100 000 və ya €250 000) sahiblər tərəfindən şirkətin cari hesabına yatırılmalıdır. Bank və ya ödəniş sistemi pul köçürməsini imza və möhürlə təsdiqlənmiş müvafiq sənəd verməklə təsdiq etməlidir. Növbəti addım nizamnamə kapitalı qoyuluşunun Estoniya Kommersiya Reyestrində qeydiyyatıdır.

4. 4

   Ofisin tapılması

   Kripto lisenziyası üçün müraciət edilərkən tənzimləyiciyə kriptovalyuta layihəsinin biznes modelinə və göstəriləcək xidmətlərin gözlənilən həcminə uyğun ofis sahəsi üzrə icarə müqaviləsinin surəti təqdim edilməlidir.

5. 5

   Yerli direktorun təyin edilməsi

   Mövcud qanunvericilik kripto şirkətinin idarə heyəti üzvlərinin Estoniyada yerləşməsini tələb edir; bu isə ən azı bir yerli üzvün (direktorun) olmasını nəzərdə tutur. Köçmək kripto layihənizin rəhbərliyi üçün rasional qərar deyilsə, Estoniya rezidenti olan idarə heyəti üzvünü cəlb etməlisiniz. Tənzimləyicinin bütün tələblərinə cavab verən uyğun namizədin tapılmasına yardım edəcəyik.

6. 6

   Bütün daxili sənədlərin hazırlanması və AML/CFT alqoritmlərinin tətbiqi

   VASP fəaliyyətinin əsas komponenti beynəlxalq prinsiplərə və AML/KYC standartlarına ciddi riayət edilməsidir. Şirkət biznes modelinə uyğun hərtərəfli qaydalar toplusu və AML/СFT alqoritmləri hazırlamalıdır. Bu qaydalara həmçinin müştərinin müəyyənləşdirilməsi proseduru, müştəri fəaliyyətinin yoxlanılması və izlənilməsi proseduru, riskin qiymətləndirilməsi, risk idarəetmə siyasəti, şirkətin risk iştahının və daxili nəzarət prosedurlarının təsviri və s. daxil edilməlidir. AML/CFT tədbirlərinin effektiv və fasiləsiz tətbiqini təmin etmək üçün şirkət müştərilərin avtomatlaşdırılmış müəyyənləşdirilməsinə, habelə şirkətin müştəriləri ilə bağlı əməliyyatların və halların yoxlanılması və izlənilməsinə imkan verən uyğun IT həlləri tətbiq etməlidir.

7. 7

   İnfrastrukturun hazırlanması

   Biznesin fəaliyyəti və kriptovalyuta mübadiləsi əməliyyatlarının həyata keçirilməsi üçün uyğun infrastruktur hazırlanmalı və sazlanmalıdır: bankda inzibati hesab açmaq və ya ödəniş sistemi (SWIFT, SEPA) vasitəsilə hesab yaratmaq, etibarlı kriptovalyuta birjası platformasında korporativ hesab açmaq, əməliyyatların avtomatlaşdırılmış uçotunu sazlamaq, müştərilər və onların əməliyyatları barədə məlumatların toplanmasını və təhlükəsiz saxlanmasını təmin etmək, şirkətin biznes modelinə uyğun CRM sistemi tətbiq etmək və müştərilərlə kommunikasiya kanalları yaratmaq. Həmçinin şirkətin gözlənilən biznes axını ilə bağlı digər aspektləri hazırlayın.

8. 8

   Mütəxəssislərin işə qəbulu

   Qanun tələblərini yerinə yetirmək və blokçeyn layihəsi fəaliyyətinin şəffaflığını təmin etmək üçün şirkət sertifikatlı auditor/audit şirkəti və üçüncü tərəf daxili auditor işə götürməlidir. Estoniya rezidenti olan kiçik ofis işçilərinin (AML mütəxəssisləri, müştəri dəstəyi və s.) işə götürülməsini də nəzərdən keçirmək məqsədəuyğundur.

9. 9

   Lisenziya müraciəti və tənzimləyici orqanlar

   Estoniyada kriptovalyuta şirkətinin yaradılmasının son mərhələsi Financial Intelligence Unit-ə lisenziya üçün müraciət etmək və baxılma prosesini yaxından izləməkdir.

Məsləhətçilərimiz və hüquqşünaslarımız yuxarıda qeyd olunan hər bir mərhələdə Sizə dəstək və yardım göstərəcək, kripto startapınızı lisenziya alınmasına hazırlayacaq və bütün proses boyu Sizə kömək etməyə davam edəcəklər.