Litvada EU MiCA çərçivəsi əsasında fəaliyyət göstərən hər bir kripto şirkətinin AML/CFT nəzarətlərinə cavabdeh olan, adı göstərilmiş fiziki şəxsə ehtiyacı var. Litva qanunu həmin şəxsi çirkli pulların yuyulmasının qarşısının alınmasına cavabdeh yüksək vəzifəli əməkdaş adlandırır; bazarda isə ona money laundering reporting officer, MLRO, AML officer və ya compliance officer deyilir. Təyinat daxili formal prosedur deyil: şəxs icazə sənədlərində göstərilir, tənzimləyiciyə bildirilir və hər yoxlamada yenidən qiymətləndirilir.
Litvada kripto şirkəti üçün MLRO məcburidirmi?
Bəli. Litvanın Çirkli Pulların Yuyulmasının və Terrorçuluğun Maliyyələşdirilməsinin Qarşısının Alınması Qanunu kripto-aktiv xidməti təminatçılarını maliyyə institutları sırasına daxil edir və Qanunun 22-ci maddəsi hər maliyyə institutundan çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə tədbirlərini təşkil etmək və Financial Crime Investigation Service (FNTT, ingiliscə çox vaxt FCIS kimi qeyd edilir) ilə əlaqə saxlamaq üçün yüksək vəzifəli əməkdaşlar təyin etməyi tələb edir. Yeganə istisna yalnız kripto-aktivlər üzrə məsləhət verən təminatçıdır. Digər bütün hallarda öhdəlik fəaliyyətin ilk günündən tətbiq olunur.
| Tələb | Qanunda nə deyilir | Praktikada |
|---|---|---|
| Yüksək vəzifəli əməkdaş (MLRO) | Çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə tədbirlərini təşkil etmək və FNTT ilə əməkdaşlıq üçün təyin edilir | Rəhbər vəzifəsi, əmək müqaviləsi, qəbul, monitorinq və hesabat üzərində real səlahiyyəti olan adı göstərilmiş şəxs |
| Cavabdeh idarəetmə orqanı üzvü | Şirkət idarəetmə orqanı tərəfindən idarə edilirsə, çərçivəni təşkil etmək üçün onun üzvü təyin edilir | Siyasətə idarəetmə səviyyəsində sahiblik edir; biznes həcmləndikdə MLRO-dan fərqli şəxs olur |
| Bildiriş | FNTT hər iki şəxsin təyin edilməsi və ya dəyişdirilməsi barədə yeddi iş günü ərzində yazılı məlumatlandırılır | Buraxılmış müddətlər ilk yoxlamada üzə çıxır |
| İşçi heyətin təlimi | Müvafiq əməkdaşlar çirkli pulların yuyulmasının tanınması üzrə davamlı təlim proqramlarında iştirak edir | MLRO proqramı həyata keçirir və iştirak qeydlərini saxlayır |
Milli keçid dövrü bitdiyindən Litva kripto şirkəti Bank of Lithuania (Lietuvos bankas) tərəfindən verilən CASP icazəsi ilə fəaliyyət göstərir. Bu bank şirkətə MiCA əsasında nəzarət edir və AML/CFT nəzarətini FNTT ilə bölüşür (rejimin necə dəyişdiyi barədə yeni Litva kripto-aktiv qaydaları qeydimizdə məlumat var). Buna görə compliance officer iki tənzimləyiciyə cavab verir: şübhəli əməliyyat hesabatları və təyinat bildirişi FNTT-yə göndərilir; işçi heyəti, idarəetmə və nəzarətlərin quruluşu ilə bağlı suallar mərkəzi bankdan gəlir.
MLRO Litvada rezident olmalıdırmı?
Bu, təsisçilərin ilk verdiyi sualdır və onlayn dövr edən cavabların əksəriyyəti artıq köhnəlib. Virtual aktiv biznesləri üçün əvvəlki qeydiyyat rejimi Litvada daimi yaşayan yüksək vəzifəli menecer tələb edirdi. Keçid dövrü başa çatanda həmin müddəalar rejimlə birlikdə ləğv edildi və hazırda Litvada AML officer təyinatını tənzimləyən Qanunun 22-ci maddəsində rezidentlik şərti yoxdur.
Köhnə qaydanı mahiyyət testi əvəz etdi. Bank of Lithuania-nın gələcək kripto-aktiv xidməti təminatçıları üçün gözləntilər məktubu üç məqamı müəyyən edir: müraciətçi boş qabıq olmamalıdır; əsas əməliyyat və nəzarət funksiyaları şirkətin onlara nəzarəti itirəcəyi həddə autsorsinqə verilə bilməz; qərar qəbul etmək səlahiyyəti olan əsas menecerlərin ən azı bir hissəsi Litvada yaşamalı və ya şirkət nəzarətçi üçün idarəetməni və əlçatanlığı başqa yoxlanıla bilən üsulla təmin etməlidir. CASP müraciətləri üzrə EU texniki standartı hər daxili nəzarət funksiyasının rəhbərinin yerinin sənəddə göstərilməsini də əlavə edir. Praktikada compliance officer-in Litva əməliyyat mərkəzində olması, əməliyyat axınını görməsi, qəbulu dayandıra bilməsi və qısa müddətdə müfəttişlə görüşməsi gözlənilir. Başqa yerdə yaşayan, bir-biri ilə əlaqəsi olmayan bir neçə şirkətə xidmət edən və ara-sıra gələn AML officer bu testdən keçmir.
Tutum fərz edilmir, qiymətləndirilir
Mərkəzi bank işçi heyəti cədvəlini biznes-planla müqayisə edir. Platforma on minlərlə müştəri proqnozlaşdırır və bir yarımştat compliance officer göstərirsə, nəzarətçi monitorinqin, yoxlamanın və hesabatın faktiki necə aparılacağını soruşacaq. Müdafiə edə biləcəyiniz minimum üçün deyil, planlaşdırdığınız həcm üçün işə qəbul edin.
Litva kripto şirkətində AML officer üçün tələblər
Qanun diplom və ya sertifikat tələb etmir. O, yüksək vəzifəli əməkdaş tələb edir, Bank of Lithuania isə yenilənmə təlimləri ilə aktual saxlanılan, biznesə uyğun ixtisas, bilik və vaxt tələb edir. CASP müraciətinin məzmunu üzrə EU texniki standartı yoxlamanı konkretləşdirir: sənəddə çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə uyğunluğuna cavabdeh şəxsin kimliyi, onun bilik, bacarıq və təcrübəsinə dair sübutlar göstərilməli, habelə nəzarət funksiyalarının nəzarət etdikləri fəaliyyətdən müstəqil işlədiyi nümayiş etdirilməlidir. Formal uyğunluq və dürüstlük yoxlaması idarəetmə orqanına tətbiq olunur; MLRO həmin sənəd əsasında qiymətləndirilir. Etibarlı namizəd aşağıdakıları göstərir:
- hüquq, maliyyə, iqtisadiyyat və ya audit üzrə təhsil və AML və ya kripto uyğunluq funksiyasında, ideal halda Bank of Lithuania-nın nəzarət etdiyi şirkətdə iş təcrübəsi;
- Litva Qanunu, MiCA, Travel Rule tənzimləməsi, kripto biznesləri üçün EBA risk-faktor təlimatları və FATF standartları üzrə praktiki bilik, həmçinin blokçeyn analitikası təcrübəsi;
- şirkət daxilində idarəetmə orqanına birbaşa çıxışı olan rəhbər vəzifə; şişirdilmiş titul daşıyan kiçik analitik deyil;
- qüsursuz reputasiya: mərkəzi bankın idarəetmə orqanı üzvləri üçün yoxladığı sahələrdə məhkumluq və ya sanksiyaların olmaması;
- rol üçün kifayət qədər iş vaxtı və hər hansı digər vəzifələrin tam açıqlanması;
- ingilis və ideal halda litva dilində işləmək bacarığı, çünki fəaliyyət proqramı və müştəriyə yönəlmiş prosedurlar litva dilində təqdim edilir.
Direktor MLRO ola bilərmi?
Qanunda direktorun təyin edilmiş yüksək vəzifəli əməkdaş olmasına maneə yoxdur. İki məhdudiyyət tətbiq edilir. Bank of Lithuania funksiyanı yerinə yetirən şəxsin ona nəzarət edən şəxs olmamasını gözləyir; buna görə satış və ya qəbulu idarə edən direktor zəif MLRO namizədidir. Direktor həm də idarəetmə orqanının üzvüdür: həmin orqandakı hər dəyişiklik şəxs vəzifəyə başlamazdan əvvəl mərkəzi bank tərəfindən qiymətləndirilməli və icazə verilməlidir; xüsusi compliance officer təyinatı isə belə nəzarət addımı yaratmır.
Litvada MLRO maaşı
Litvada ixtisaslı compliance officer Vilnüs bazarında orta-yüksək səviyyəli işə qəbul sayılır. Aylıq ümumi əməkhaqqını bir neçə min avronun aşağı həddində, əlavə işəgötürən sosial ödənişlərini və kripto təcrübəsi və ya litva-ingilis dili səlisliyi üçün əlavəni büdcələşdirin; daxili MLRO-nun real dəyəri budur. Bunun kiçik bir hissəsinə təklif edilən şəxs formadakı addır və mahiyyət testi məhz bunu aşkar etmək üçün nəzərdə tutulub.
Litva CASP-nin compliance officer-i nə edir?
Qanuni təsvir qısadır: çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə tədbirlərini təşkil etmək və Financial Crime Investigation Service ilə əlaqəni saxlamaq. Kripto-aktiv xidməti təminatçısında bu aşağıdakıları əhatə edir:
- qəbul zamanı müştəri yoxlaması (KYC), o cümlədən faydalı mülkiyyətçi, siyasi nüfuzlu şəxslər və kripto biznesləri üçün EBA risk-faktor təlimatlarındakı yüksək riskli kateqoriyalar;
- blokçeyn analitikasından standart alət kimi istifadə etməklə zəncir üzərində və zəncirdənkənar əməliyyat monitorinqi;
- Travel Rule: göndərən və faydalanan məlumatlarının kripto-aktiv köçürmələrinə əlavə olunmasının təmin edilməsi və həmin məlumat çatışmayan köçürmələrin idarə olunması;
- sanksiya yoxlaması və qanunun hər bir öhdəlikli subyekt üçün tələb etdiyi beynəlxalq maliyyə sanksiyalarına dair daxili prosedurlar;
- Financial Crime Investigation Service-ə şübhəli əməliyyat hesabatları (STRs), şübhəli əməliyyatların dayandırılması və məlumat sorğularının cavablandırılması;
- ildə ən azı bir dəfə nəzərdən keçirilən biznes miqyaslı ML/TF risk qiymətləndirməsi, ən azı iki ildən bir daxili nəzarət yoxlaması, işçi heyəti üçün AML təlimi və daxili qaydaların yenilənməsi;
- Bank of Lithuania yoxlamalarına hazırlıq və onlardan sonrakı tədbirlər.
MLRO nə vaxt prosesə daxil olur?
Money laundering reporting officer icazədən sonra işə götürülən şəxs deyil. Rol Litvadakı CASP-nin həyat dövrünün dörd mərhələsində, hər biri öz sənədləşməsi ilə ortaya çıxır:
| Mərhələ | MLRO ilə bağlı nə baş verir |
|---|---|
| Şirkətin yaradılması | Namizəd Litva şirkətinin qeydiyyatı ilə paralel işə götürülür ki, hər hansı sənəd təqdim edilməzdən əvvəl uyğunluq funksiyası həm sənəddə, həm də faktiki mövcud olsun |
| İcazə sənədləri | Officer-in kimliyi, CV-si və yerləşdiyi yer, funksiyanın və hesabat xəttinin təsviri, daxili qaydalar və biznes miqyaslı risk qiymətləndirməsi MiCA müraciəti ilə Bank of Lithuania-ya təqdim edilir |
| Təyinat | Compliance officer-i təyin edən idarəetmə orqanı qərarı, əmək müqaviləsi, vergi orqanında və Sodra-da qeydiyyat, yeddi iş günü ərzində FNTT-yə yazılı bildiriş |
| Əvəzləmə | FNTT-yə eyni bildiriş; officer idarəetmə orqanında yer alırsa, mərkəzi bank onun başlamasından əvvəl varisi qiymətləndirir və icazə verir |
Eesti Firma Litva kripto şirkətləri üçün MLRO-nu necə işə götürür və öyrədir
Eesti Firma çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə qanunu üzrə ilk qeydiyyatlardan etibarən Litvada kripto layihələrini dəstəkləyir. Litvadakı MLRO xidmətlərimiz ilk compliance officer-dən uyğunluq rəhbərinə qədər AML mütəxəssislərinin axtarışı, yoxlanması, işə götürülməsi və təlimini əhatə edir. Kripto-birjalar, kastodianlar və digər kripto-aktiv xidməti təminatçıları, habelə MiCA lisenziyası müraciətçiləri ilə işləyirik. Lisenziyanın icazə verdiyi hallarda autsorsinq, qismən və müvəqqəti modellər EU üzrə MLRO və compliance officer xidmətləri səhifəmizdə təsvir olunub; bu səhifə Litva CASP-nin etməsi gözlənilən daxili təyinata aiddir.
Axtarış və seçim
Namizədləri yuxarıdakı meyarlar və müştərinin dil, sektor təcrübəsi və başlama tarixi ilə bağlı şərtləri əsasında yoxlayırıq. Təhsil və əmək fəaliyyəti sənədlərlə yoxlanılır, ad irəli sürülməzdən əvvəl reputasiya təsdiqlənir, Litva ofisindən işləmək imkanı fərz edilmək əvəzinə təsdiq olunur. Müştəri qısa siyahı ilə görüşür; namizəd seçildikdə isə sənəd üçün təyinat paketini və uyğunluq funksiyasının təsvirini hazırlayırıq.
Təlim və davamlı dəstək
Yeni təyin olunmuş compliance officer nadir hallarda konkret biznesə tam uyğunlaşmış olur. Müştərinin risk qiymətləndirməsi və daxili qaydaları əsasında qəbul təlimi, qanun və ya nəzarət təlimatı dəyişdikdə yeniləmə kursları, habelə Qanunun tələb etdiyi ön xətt işçiləri üçün sənədləşdirilmiş təlim proqramı veririk. Bundan əlavə, hüquqşünaslarımız AML officer-i praktikada dəstəkləyir: daxili qaydaları, risk qiymətləndirməsini və sanksiya prosedurunu yenidən nəzərdən keçirir, monitorinq ssenarilərini yoxlayır və FNTT və ya Bank of Lithuania ilə yazışmaları hazırlayır. Officer qısa xəbərdarlıqla ayrılarsa, boşluğu doldurur və hər iki tənzimləyiciyə bildiriş veririk.
Bu xidmət kimlər üçündür
Litvada icazə almış kripto-aktiv xidməti təminatçıları, Bank of Lithuania üçün icazə sənədləri hazırlayan müraciətçilər, Litva hüquqi şəxsinə kripto-aktiv xidmətləri əlavə edən EU maliyyə institutları və davamlılıq üçün MLRO müavininə ehtiyacı olan qruplar.
Litva kripto biznesinizin MLRO, AML officer və ya tam uyğunluq komandası işə götürməsinə ehtiyacı varsa, biznes modelini və təqdim etdiyiniz və ya icazə almaq istədiyiniz xidmətləri təsvir edin; biz namizəd profilləri və planla Sizə cavab verəcəyik.
Tez-tez verilən suallar
Xarici məsləhətçilər qaydalar hazırlaya, işçi heyətini öyrədə və officer-i dəstəkləyə bilərlər, lakin Bank of Lithuania çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizəni şirkətin nəzarəti itirəcəyi həddə autsorsinqə verilə bilməyən əsas nəzarət funksiyası sayır və müraciətdə ona cavabdeh şəxsin adı göstərilməlidir. Buna görə Litva CASP-ləri üçün ad vermək əvəzinə daxili mütəxəssis işə götürürük.
Qanun bunu qadağan etmir və ortaq uyğunluq funksiyası olan qrup daxilində bu işləyə bilər. Əlaqəsiz şirkətlər arasında isə nadir hallarda tutum testindən keçir; hər şirkət yenə də müqaviləsi və sənəddə bildirişi olan öz təyin edilmiş compliance officer-inə ehtiyac duyur.
Litva AML qanunu ilə heç bir sertifikat tələb edilmir. Tanınmış çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə sertifikatları namizədin sənədini gücləndirir və nəzarətçinin suallarını azaldır, lakin nəzarət olunan biznesdə təcrübəni və Litva çərçivəsi biliklərini əvəz etmir.
Şirkət Qanunu və icazə şərtlərini pozur. Nəticələr boşluğu aradan qaldırmaq üçün nəzarət göstərişindən çirkli pulların yuyulmasına qarşı mübarizə qanunu üzrə cərimələrə qədər dəyişir; MiCA həmçinin Bank of Lithuania-dan effektiv AML/CFT sistemlərini və prosedurlarını qüvvədə saxlamayan təminatçının icazəsini geri götürməyi tələb edir.